Groei van bevolking is erger dan aids

De bevolkingsgroei bedreigt de welvaartstoename in Afrika meer dan de aids-epidemie. Dat stellen prof. John Cleland en Steven Sinding in een opiniestuk dat het Britse medisch-wetenschappelijke tijdschrift The Lancet vandaag online heeft gepubliceerd.

Cleland en Sinding gaan daarmee in tegen berichten waarin aids het belangrijkste probleem voor de ontwikkeling van Afrika wordt genoemd. Cleland is hoogleraar aan de London School of Hygiene and Tropical Medicine, een beroemd Brits onderzoeksinstituut met veel aandacht voor de ontwikkelingslanden. Sinding is directeur van het Londense bureau van de International Planned Parenthood Federation, een vrijwilligersorganisatie die eigen keuzevrijheid over het krijgen van kinderen en het gebruik van voorbehoedmiddelen nastreeft.

Een trage bevolkingsgroei, zoals op het ogenblik zichtbaar in Azië en Latijns-Amerika, is goed voor de toename van de welvaart. Ongeveer een derde van de toenemende rijkdom in Oost-Azië is toe te schrijven aan de lagere geboortecijfers, schrijven Cleland en Sinding. Investeren in gezinsplanning wordt ook voornamelijk gedreven door het besef dat sociale en economische ontwikkeling nauwelijks mogelijk is zolang een bevolking iedere 25 tot 30 jaar in aantal verdubbelt. Afrika zit nog op dat groeicijfer. Sinds 1960 is de Afrikaanse bevolking gegroeid van 225 tot 751 miljoen. De aids-epidemie heeft de bevolkingsgroei in een paar zuidelijke en oostelijke Afrikaanse landen gestopt of vertraagd. Vaak is het een gecombineerd effect met al op gang gekomen gezinsplanningsprogramma`s. In veel andere Afrikaanse landen is de besmettingsgraad zo laag dat de prognoses voor de bevolkinsgroei nog steeds wijzen op een verdubbeling in 25 jaar, schrijven Cleland en Sinding, hoewel andere deskundigen menen dat de landen zuidelijk van de Sahara er zo beroerd aan toe zijn dat de bevolking terug zal lopen.

In landen als Burkino Faso, Mali, Niger en Somalië zeggen vrouwen 5 of 6 kinderen te willen krijgen. Aangetoond is dat overheidsvoorlichting over gezinsplanning en voorbehoedsmiddelen die kinderwens kan verlagen. In Ghana, schrijven Cleland en Sinding, sterven nog steeds meer vrouwen door een onveilige abortus dan door aids, terwijl er de laatste jaren geld is overgeheveld van de gezinsplanning naar de aidsbestrijding.

Aidsbestrijding en gezinsplanning hoeven elkaar overigens niet te bijten, aldus de auteurs van het Lancet-opinieartikel. De beschikbaarheid van voorbehoedsmiddelen, later beginnen met seks en seks met minder partners hebben zowel invloed op het aantal zwangerschappen als op de uitbreiding van aidsepidemie.