Fiat V-raad voor overleg over Kosovo

De Veiligheidsraad van de VN heeft gisteravond het groene licht gegeven voor het begin van de onderhandelingen over de staatkundige toekomst van Kosovo. Ze zullen mogelijk in november beginnen en een half jaar tot een jaar duren.

In een verklaring zegt de Veiligheidsraad dat het onderhandelingsproces moet leiden tot ,,een multi-etnisch en democratisch Kosovo dat de regionale stabiliteit moet versterken''. De leiders van Kosovo werden opgeroepen vooral aandacht te schenken aan de verbetering van de bescherming van minderheden, decentralisatie, de terugkeer van vluchtelingen, het beschermen van cultureel en religieus erfgoed en het bevorderen van etnische verzoening. Al deze aanbevelingen slaan op de slechte situatie van de Servische minderheid in Kosovo.

Secretaris-generaal Kofi Annan kondigde aan spoedig een speciale gezant aan te wijzen die de onderhandelingen moet gaan leiden. Hij voegde daaraan toe dat die gezant waarschijnlijk de Finse oud-president Martti Ahtisaari wordt. Servië heeft al herhaaldelijk laten weten niets te zien in Ahtisaari, omdat die bevooroordeeld zou zijn. Hij zou voorstander zijn van de optie van een voorwaardelijke onafhankelijkheid voor Kosovo, een optie waar Servië niets in ziet. Servië wil dat Kosovo deel blijft uitmaken van Servië, de Kosovaren eisen onvoorwaardelijke onafhankelijkheid. De optie van voorwaardelijke onafhankelijkheid voorziet in voortzetting van een vorm van internationaal toezicht op de regering van Kosovo.

De Servische premier, Vojislav Koštunica, bevestigde in de Veiligheidsraad nog eens het harde standpunt dat zijn regering in de zaak inneemt. Hij zei het ,,een ondenkbare schending van het recht'' te vinden als Kosovo onafhankelijk zou worden. ,,De ontmanteling van een democratische staat en de wijziging van zijn internationaal erkende grenzen zijn opties die niet kunnen worden overwogen'', aldus Koštunica. ,,We vinden het ondenkbaar dat welke democratie dan ook tegen haar wil oplossingen worden opgelegd, en dan nog wel oplossingen die haar internationaal erkende grenzen bedreigen.''

De Veiligheidsraad hoorde gisteravcond ook de belangrijkste conclusies aan die VN-gezant Kai Eide de afgelopen maanden heeft getrokken tijdens een onderzoek naar de ontwikkelingen in Kosovo. Die waren negatief. De situatie op het gebied van de inter-etnische relaties, aldus Eide, ,,is nog heel slecht, ondanks verbeteringen in het afgelopen jaar''. Hij repte van etnisch geweld, schendingen van de vrijheid van beweging, straffeloosheid en een ,,langzaam verlopend of zelfs stilliggend proces van terugkeer van [Servische] vluchtelingen'' na de oorlog van 1999.

Toch, aldus Eide, moet het overleg over de toekomst van Kosovo beginnen. ,,Er zal nooit een juist moment zijn voor het begin van onderhandelingen over dit gevoelige thema. Dat moment moet echter komen, omdat elk verder uitstel van het begin van de onderhandelingen geen garantie is dat de situatie in Kosovo verbetert'', zo zei hij.