Dopingzaak China roept vragen op

China is ernstig in verlegenheid gebracht door een serie recente dopingschandalen, die herinneringen oproepen aan de geruchtmakende dopingaffaires uit het midden van de jaren negentig van de vorige eeuw. Sun Yingjie, wereldkampioene op de halve marathon, werd vorige week tijdens de Nationale Spelen betrapt op het gebruik van verboden middelen (androsterone), en met onmiddellijke ingang geschorst.

Yingjie is een van de 26 atleten uit verschillende takken van sport die dit jaar door de Chinese sportautoriteiten zijn bestraft op basis van een vorig jaar aangenomen dopingwet. Met die aanscherping van de eigen reglementen wilde China een signaal afgeven: het Aziatische land sprak het voornemen uit om voortaan, en zeker in de aanloop naar de Olympische Spelen in eigen land (Peking 2008), internationaal in de pas te zullen lopen op het gebied van dopingbestrijding.

Dat uitgerekend Yingjie nu betrapt is, brengt China echter in verlegenheid. De lange-afstandsspecialiste maakte in de jaren negentig deel uit van het beruchte `Rode Leger' van loopgoeroe Ma Junren. Diens succesvolle aanpak werd aanvankelijk verkocht als een revolutionaire werkwijze, waarbij gebruik werd gemaakt van traditionele kruidenextracten en schildpaddensoep. Later bleek dat de indrukwekkende reeks overwinningen van zijn atleten, vooral bij de wereldkampioenschappen atletiek van 1993 in Stuttgart, tot stand waren gekomen door toedoen van grootschalig en systematisch gebruik van dope.

China trad daarmee in de voetsporen van de voormalige DDR, het communistische land dat zich in de jaren zeventig en tachtig van dezelfde praktijken bediende, zoals jaren nadien aan het licht kwam. Vooral in sporten als atletiek en zwemmen was sprake van een van hogerhand gestuurd dopingprogramma. China kopieerde die aanpak; in Stuttgart beheersten de pupillen van Ma Junren alle loopafstanden, van de 1.500 tot en met de 10.000 meter. Bij de WK zwemmen, ruim een jaar later in Rome, was eveneens sprake van een verdachte machtsovername. In het vrouwentoernooi won China maar liefst twaalf van de zestien onderdelen, en sneuvelde het ene na het andere wereldrecord, net als ruim een half jaar eerder bij de eerste WK kortebaan (25 meter) in Palma de Mallorca.

Een paar maanden na de WK zwemmen in Rome volgde de ontmaskering, en werden alle door het Westen uitgesproken verdachtmakingen bewaarheid. Bij de door China beheerste Aziatische Spelen in Hiroshima werden elf `rode' atleten, onder wie acht topzwemsters, schuldig bevonden aan het gebruik van doping. De sportautoriteiten en gezagsdragers in eigen land waren voor het oog van de wereld zo te kijk gezet dat ze van schaamte amper wisten hoe te reageren.

Sindsdien zat China in de beklaagdenbank, maar wist het land de geschonden reputatie de laatste jaren langzaam maar zeker weer op te poetsen. Dat Sun Yingjie nu tegen de lamp is gelopen, wordt dan ook gezien als een ongewenste stap terug in de tijd, zeker in het licht van de naderende Olympische Spelen in eigen land. Dat moet en zal een `schoon sportfeest' worden, maar tegelijkertijd hopen de Chinese autoriteiten het monsterevenement aan te kunnen grijpen om 's lands toenemende macht te onderstrepen. Die twee wensen staan, zo menen critici, op gespannen voet met elkaar.

Zo bewezen vorige week de Nationale Spelen, waarbij doping en vals spel aan de orde van de dag waren. ,,In China is het begrip sportiviteit onvoldoende ontwikkeld'', erkende Song Jixin tegenover het dagblad China Youth Daily. En: ,,De blinde wil om te winnen beheerst de Chinese sport.''