`Uurtje extra was niet nodig'

Luchtvaartmaatschappijen zijn vanaf vandaag verplicht om de eerste verblijfplaats van passagiers naar de VS door te geven aan de Amerikaanse autoriteiten.

Op de monitors met vertrekkende vluchten verschijnt een groen vakje in beeld. KLM-passagiers naar Newark, bij New York, kunnen vanaf 8.35 uur inchecken bij balie 9 of 16. Om 8.15 uur zwelt de drukte aan. Het vrij toegankelijke gebied voor de incheckbalies is slechts een meter of tien breed. Mensen persen zich langs elkaar met hun vluchtgegevens in de hand. Een kwartier later is het alweer rustig.

Eind vorige week gaf luchtvaartmaatschappij KLM een waarschuwing uit voor vertraging op deze maandagochtend: passagiers naar de Verenigde Staten dienden rekening te houden met ,,een half uur extra inchecktijd''. Dat is het gevolg van de extra reizigersgegevens die de Amerikaanse autoriteiten willen ontvangen. Voortaan moet iedereen die naar de VS vliegt, in ieder geval het eerste verblijfadres na aankomst opgeven. En wie een auto huurt, moet de naam van de verhuurder doorgeven aan de luchtvaartmaatschappijen. Hoewel KLM ,,niet blij'' is met de Amerikaanse antiterreurmaatregelen, heeft de maatschappij weinig keus. De gegevens moeten nu eenmaal worden overhandigd.

Vanaf half negen vamorgen spreekt europarlementariër Kathalijne Buitenweg (GroenLinks) reizigers aan met de vraag of ze naar de VS vliegen en deelt ze pamfletten uit. Om 8.45 uur kan iedereen voor incheckbalie 16 gewoon doorlopen. Met een stuk of acht andere mensen van GroenLinks duikt Buitenweg op de enkele passagier die richting balie 16 loopt.

,,De antiterreurmaatregelen gaan pas om half twaalf in'', zegt Buitenweg ter verklaring van de relatieve rust bij de incheckbalies. GroenLinks voert actie omdat de partij zich afvraagt of de Amerikaanse maatregelen wel effectief zijn. Buitenweg: ,,Een terrorist kent deze maatregelen ook. Hij kan gewoon een kamer in het Ritz-hotel boeken. Dan heeft het helemaal geen effect.'' De europarlementariër, die vaker actie voert tegen maatregelen die volgens haar een inbreuk op de privacy vormen, vindt dat ,,gerichte opsporing'' een veel beter middel is tegen terreur. ,,Al die extra gegevens leveren weinig op. Bovendien is het duur om het allemaal op te slaan'', aldus Buitenweg.

De vluchten naar Los Angeles en Washington, om 11.30 uur en 11.35 uur, leveren nauwelijks extra drukte op. Ook als die vluchten net zijn vertrokken, druppelen de passagiers slechts mondjesmaat binnen. Er staan binnen twee uur tijd nog vier vluchten naar de VS gepland.

Barry Kroon (27) woont in Kenton, Ohio, en is op weg naar huis. Voor zijn vlucht naar Detroit heeft hij ,,een uurtje extra'' genomen. ,,Maar dat blijkt niet nodig te zijn'', zegt Kroon als hij merkt dat hij vanmorgen toch zo kan doorlopen naar de incheckbalies.

,,Ik had het verhaal van de vertragingen gehoord'', zegt Johan van Velzen (38). Normaal komt hij twee uur van tevoren op Schiphol aan, nu drie uur. De drukte valt ook hem mee. Toch vindt hij de Amerikaanse maatregelen ,,te ver'' gaan. ,,Maar volgens mij kun je zomaar wat invullen. Dat checken ze toch niet meer, voordat je in het vliegtuig stapt.'' Van Velzen vult de extra formulieren toch maar naar waarheid in. ,,Dan maar even dat ongemak.''

De GroenLinks-delegatie was even weggelopen, maar keert rond 11.30 uur weer terug met koffie en brownies om uit te delen aan reizigers. Ze hebben weinig te doen. Kathalijne Buitenweg kijkt voor de zekerheid nog even op de monitor waarop de vertrekkende vluchten staan vermeld. Ze staan bij de goede balie. ,,Ik had meer drukte verwacht'', erkent Buitenweg. ,,Maar dat doet niets af aan het probleem dat ik wil aankaarten.'' Sommige reizigers blijven nog even staan voor een praatje met Buitenweg en knikken instemmend. Maar van Barry Kroon hoeft de actie niet. ,,Als iedereen nu vast alles invult, hoef ik in de VS minder lang op al die toeristen te wachten.''