Pleitbezorger van morele revolutie

Een van de eerste mensen die hij gisteren bedankte was zijn tweelingbroer. Want Lech Kaczynski (56), de nieuwe president van Polen, is twee handen op één buik met zijn 45 minuten oudere broer Jaroslaw. Jaroslaw won vier weken geleden al de parlementsverkiezingen, met zijn moreelconservatieve partij Recht en Rechtvaardigheid (PiS). Lech Kaczynski maakte daar gisteren een dubbelklapper van.

De broertjes hebben alles voor elkaar over. Jaroslaw Kaczynski deed onlangs afstand van de hem toekomende positie van premier om de kansen van zijn broer tijdens de presidentverkiezingen niet te torpederen. ,,Mijn broer heeft mij altijd voor zich uit geduwd'', zei Lech Kaczynski in een recent interview. Het grootste verschil tussen de broers is dat Lech getrouwd is, een dochter en inmiddels ook een kleindochter heeft, terwijl Jaroslaw nog steeds vrijgezel is en bij moeder thuis woont. Lech Kaczynski is te herkennen aan moedervlekken op zijn wang en bij zijn neus, die zijn broer niet heeft. Maar wat betreft politieke overtuigingen zijn ze volledig uitwisselbaar.

Hun belangrijkste drijfveer is het historische onrecht dat Polen is aangedaan. Lech en Jaroslaw zijn geboren, getogen en opgeleid (allebei tot jurist) in Warschau, dat tot op heden de littekens van de Tweede Wereldoorlog draagt. Vader Rajmund was tijdens de oorlog soldaat in de Armia Krajowa (Thuisleger, AK), het ondergrondse Poolse verzetsleger. Hij nam deel aan de heroïsche Opstand van Warschau (1944), die resulteerde in de volledige vernietiging van de stad. Lech Kaczynski, die in 2002 aantrad als burgemeester van Warschau, trok vorig jaar de aandacht door alsnog schadevergoeding van Duitsland te eisen voor de destijds aangerichte schade.

Na de oorlog werd Polen het communisme opgelegd. Mensen die hadden gevochten voor een vrij en democratisch Polen werden doelwit van communistische repressie. De AK werd niet gespaard en de Opstand van Warschau een taboeonderwerp. Als burgemeester maakte Kaczynski dat onrecht vorig jaar goed: hij opende een nieuw museum over de opstand.

In de jaren zeventig sloten de broertjes zich aan bij de oppositie. Lech Kaczynski was in 1980 adviseur van vakbondsleider Lech Walesa. Een jaar later werd Solidariteit verboden en werd ook Kaczynski geïnterneerd. In 1989 werden Lech en Jaroslaw Kaczynski allebei gekozen tot senator.

Met functies als president van de Poolse rekenkamer (1992-1995) en minister van Justitie (2000-2001) ontwikkelde Kaczynski zijn imago van misdaadbestrijder. In 2001 begon hij met zijn broer een nieuwe politieke partij, Recht en Rechtvaardigheid, die een morele revolutie van Polen voorstaat, met name tegen de oud-communisten, die volgens de Kaczynski's nog veel te machtig zijn. Ook zedenverval staat hoog op de agenda. Als burgemeester verbood Kaczynski homoparades.