`Van gospel zingen word ik high'

De Britse Alice Russell maakt moderne, frisse soulmuziek. Over een frêle blanke zangeres die zwaar en zwart klinkt.

Wie de imposante soulstem van Alice Russell hoort, verwacht een reusachtige, zwarte dame aan te treffen. In werkelijkheid is ze een jonge, frêle, blonde en bleke Britse, die met My Favourite Letters een opvallende plaat maakte vol frisse stilistische wendingen. Zelfs de koppeling tussen zwarte gospel en minimal music uit de Philip Glass-school laat ze vanzelfsprekend klinken.

Zoals te verwachten viel met zo'n stem, groeide Alice Russell op met gospel en de soul van Stevie Wonder, Donny Hathaway, Aretha Franklin en, zowaar, Prince. ,,Ik hield ook van Kate Bush en Tom Waits. Maar toen ik ging zingen, was het toch mijn liefde voor de zwarte, Amerikaanse muziek die mijn stembanden leek te sturen. Gospel zingen levert je zo'n high op, dat is heel goed te vergelijken met prima drugs. In die zin zit er wel iets in de opwekkende boodschap van gospel.''

Russell leerde zowaar zingen in de kerk, al is dat in Engeland natuurlijk een andere ervaring dan in een door swingende zwarten bevolkte kerk in het Amerikaanse zuiden, met een soort Al Green op de kansel – het clichébeeld van de gospel. ,,Ik zong oude Engelse hymnen in een koor. Die achtergrond gaf me veel zang-ervaring en kennis van harmonie.''

Vanaf haar achttiende begon ze haar stem professioneel te gebruiken. Menigeen in de vruchtbare scene van haar woonplaats Brighton wist haar te vinden, en vooral haar werk met Quantic Soul Orchestra leverde haar veel krediet op. ,,Al die verschillende projecten leiden wel tot een verbrokkeld bestaan. Nu ik ook platen onder eigen naam maak, komt er meer focus in mijn carrière.''

Wat Russell met My Favourite Letters voor ogen had, was een plaat die haar vocale kwaliteiten deed schitteren. Vandaar dat zij en producer TM Juke, artiestennaam van Alex Cowan, kozen voor een sober geluid, met spaarzaam ingezette instrumenten. Al druipt het topnummer All Over Now nog altijd van de gepaste dramatiek. ,,Ruimte en details, daar ging het ons om. Live ligt dat anders, daar opereer ik met een zesmansband. De minimalistische aanpak van de studio is dan minder aan de orde, dan klinkt de muziek traditioneler. Maar we proberen er toch een modern, stekelig randje aan te geven.''

Juist in dat randje verschilt Alice Russell nogal van Amerikaanse `nu soul'-beoefenaren als Angie Stone, Erykah Badu, Alicia Keys en Jill Scott en al helemaal van haar al even blanke, maar erg conservatief opererende landgenote Joss Stone. Russell hoort eerder bij de Britse `nu jazz'-scene, zoals gecentreerd rond de Londense podia Cargo en Jazz Cafe, het blad Straight No Chaser en de radio-activititeiten van Gilles Peterson, een even enthousiast als belangrijk supporter van Russels muziek. Vandaar ook de invloed van het hippe, West-Londense `broken beats'-geluid in What We Want!

Maar zelfs in die kringen is de stijlenbotsing in het nummer Mirror Mirror On The Wolf `Tell The Story Right' nogal onwaarschijnlijk. Dat begint als gospel volgens Het Boekje en loopt al snel uit op een sierlijke parodie op de repetitieve muziek van minimal-componist Philip Glass. Zoals alle geniale vondsten, gebeurde ook dit eigenlijk per ongeluk. ,,Uit de loop die ten grondslag ligt aan het refrein kwam dat minimal-achtige arrangement ineens bovendrijven'', zegt Russell. ,,Soms zie je dat liedjes een richting opgaan die je nooit voorzien hebt en een heel eigen leven gaan leiden. Daarom heeft dit liedje ook twee titels: het wilde de woordspeling in zijn werktitel niet kwijt.''

Alice Russell: My Favourite Letters (Tru Thoughts, distr. Lowlands)

Optredens: 22 en 23/10, Maison Royale-festival, Rotterdam