Kies bèta 3

Aan het eind van de onderbouw kiezen leerlingen hun bovenbouwprofiel. Ook aantrekkelijke bèta/techniek in die onderbouw is daarom belangrijk (W&O 8 okt). Dat zou nog wel eens een probleem kunnen worden. Sinds de invoering van de basisvorming in 1993 kregen alle leerlingen in de eerste en tweede klas van het voortgezet onderwijs het nieuwe vak techniek. Natuurkunde kregen ze, als ze het kregen, voor het eerst in de tweede of soms zelfs pas in de derde klas.

Onderwijs in de techniek werd nodig geacht voor een goed cultuurbegrip, voor het maatschappelijk functioneren en voor de persoonlijke (technische en technologische) ontwikkeling van leerlingen. Een groeiend tekort aan technisch opgeleiden vormde, zoals in zovele geïndustrialiseerde landen, een hoofdmotief voor invoering van techniek in het algemeen vormend onderwijs.

Vijf jaar na de invoering, in 1998, werd de basisvorming geëvalueerd. Conclusies waren: de programma's waren overladen, de beoogde inhoudelijke en didactische vernieuwingen kwamen onvoldoende uit de verf. Techniek scoorde echter goed! Van alle technieklessen voldeed 69% aan de eisen van effectief onderwijs, vond actief leren plaats in 80% van de technieklessen, tegenover een gemiddelde van 65% bij andere vakken, en scoorden techniekdocenten relatief hoog voor pedagogisch en didactisch handelen. `Techniek is een jong vak met een goed perspectief', aldus de Inspectie destijds.

Op advies van de Taakgroep vernieuwing Basisvorming zijn de scholen bezig het onderwijs in de onderbouw te veranderen. Als oplossing voor de overladenheid adviseerde de taakgroep het onderwijs te gaan aanbieden in leergebieden.

Wat betekent dit in de praktijk? Uitgevers ontwikkelen nieuwe methodes voor die nieuwe onderbouw, ook voor het leergebied Mens & Natuur. Dit mag de vakken techniek, natuur-/scheikunde, biologie en verzorging omvatten. Het hoeft niet. Wat moet, is dat leerlingen de nieuwe kerndoelen behalen.

In de praktijk dreigt nu een ongewenste beweging. Het aantrekkelijke `techniek' – leren door doen – begint voorzichtig wat uit te stralen naar de bovenbouwprofielen, maar in de onderbouw dreigt het te verdwijnen. De 'natuurkunde' daalt in de nieuwe methodes in. Wat gaat Platform Bèta/techniek doen opdat het bèta/technische onderwijs in de onderbouw uitdagender wordt?