EU-commissaris en de inflatie

Peter Mandelson in het nauw

Waar Peter Mandelson ook heen gaat, lijken de problemen niet lang op zich te laten wachten.

De Europese Commissaris voor Handel, een trouwe bondgenoot van de Britse premier Tony Blair, moest de Britse politiek verlaten nadat hij tot tweemaal toe gedwongen was ontslag te nemen uit het kabinet. Verbannen naar Brussel is hij erin geslaagd in minder dan een jaar vrijwel iedereen van zich te vervreemden, inclusief zijn Amerikaanse onderhandelingspartners en, wat nog zorgelijker is, zijn eigen achterban. Nu dreigt zijn politieke onbeholpenheid de Doha-handelsronde van de Wereldhandelsorganisatie WTO te laten ontsporen.

Zijn jongste problemen vloeien voort uit zijn reactie op het Amerikaanse aanbod van 10 oktober om de landbouwsubsidies met 60 procent te verlagen. Dat was een slimme tactische zet van de Amerikaanse onderhandelaars, waarmee ze goede sier maakten in de krantenkoppen, maar die bij nadere beschouwing weinig om het lijf had. Een groot deel van de voorgestelde reductie kwam neer op een administratieve slimmigheid waarbij bepaalde betalingen opnieuw werden geklassificeerd, zodat ze niet langer als subsidies telden. In werkelijkheid zouden de Amerikaanse subsidies slechts met 2 procent omlaag gaan, volgens schattingen van de Britse ontwikkelingsorganisatie Oxfam.

Mandelson maakte de fout onmiddellijk te reageren met een nog agressiever tegenbod, met kortingen van 70 procent op de landbouwsubsidies van de EU. Dat was op zichzelf bewonderenswaardig, op twee punten na. Ten eerste hadden de voorstellen geen invloed op de meest verstorende Europese importtarieven; en in de tweede plaats had Mandelson zich niet eerst verzekerd van de steun van de lidstaten van de EU voordat hij zijn aanbod deed, waardoor hij een furieuze reactie uitlokte van de Franse regering. Het gevolg is dat hij nu een machteloze indruk maakt op de VS, een arrogante indruk op de Fransen en een onverschillige indruk op de arme landen.

Deze gang van zaken volgt op zijn al even onbeholpen aanpak van de zogenoemde 'beha-oorlogen' eerder dit jaar, toen hij onder druk van Europese protectionisten door de knieën ging en een overeenkomst herriep die Chinese kledingproducenten toegang tot de Europese markt had moeten verschaffen. Intussen had de manier waarop hij de media manipuleerde de Amerikaanse handelsvertegenwoordiger Robert Zoellick zozeer verontwaardigd, dat deze lucht gaf aan zijn woede in een ingezonden brief in een krant.

Dit alles speelt zich af op het moment dat de onderhandelingen over de wereldhandel een kritieke fase ingaan nu er in december een vergadering van de Wereldhandelsorganisatie in Hong Kong op de agenda staat. De EU zal die gesprekken ingaan met een onderhandelaar wiens gezag een lelijke knauw heeft gekregen.