Eigen merk eerst

De `supermarktoorlog' gaat deze maand zijn derde jaar in. Wat twee jaar geleden leek te beginnen als een charme-offensief van Albert Heijn na karrevrachten negatieve publiciteit over de miljoenenbeloning van de nieuwe topman Anders Moberg, is nu van structurele invloed op gang van zaken in de economie.

Kijk alleen maar naar de inflatie. `Alles wordt duurder' is zo'n straatwijsheid waartegen weinig valt in te brengen. Maar een van de producten die nauwelijks duurder worden zijn levensmiddelen. Dankzij de prijzenoorlog in de supermarkten. In de periode tussen 2000 en september 2005 is de consumentenprijsindex van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) met veertien procent gestegen. Vervoer, onderwijs, cafébezoek, allemaal nog duurder geworden. Maar voedingsmiddelen zijn sterk achtergebeleven bij het gemiddelde prijspeil: een stijging in die periode van nog geen zeven procent.

Kijk ook naar de bedrijfstak. De supermarktketens voeren de druk op hun leveranciers op om kortingen te geven. Zowel producenten als supermarkten proberen hun kosten te drukken door banen te schrappen of steeds jonger personeel in te zetten. Sommige gaan zelfs bankroet.

Kijk naar de supers zelf. De prijzenslag én eigen fouten hebben supermarktketen Laurus, die met zijn Super De Boer, Konmar en Edah nummer twee is achter Albert Heijn, al twee keer aan de rand van de afgrond gebracht. Twee keer is het concern gered dankzij kapitaalinjecties, van onder meer de Franse grootaandeelhouder Casino.

Afgelopen week kwam Laurus met omzetcijfers over het derde kwartaal die aangeven dat de concurrentieslag nog steeds een tranendal is. En vervolgens bleek deze week dat Albert Heijn al weer een nieuwe troef onderzoekt: een winkel vol huismerken. Nieuwe prijsconcurrentie, maar in een andere gedaante.

Kijk ook naar Nederland zelf. De prijzenslag in de supermarkten drukt de inflatie. De lage inflatie draagt zijn steentje bij aan de druk op de rentetarieven, ook al beslist de Europese Centrale Bank daarover en moet zij de gang van zaken in heel Europa in haar besluitvorming meewegen.

De lage inflatie heeft ook de geesten rijp gemaakt voor de loonmatiging die het kabinet van de vakbonden vraagt. Het kabinet zelf doet weer van alles om het draagvlak daarvoor te bestendigen. Dus volgen toezeggingen om de ziektekosten in het nieuwe zorgstelsel te beteugelen. Dus zegt het kabinet compensatie toe voor de stijgende energieprijzen. De oplopende olieprijs is de grootste bedreiging voor de lage inflatie. Den Haag wacht met smart op een nieuwe AH-erlebnis: een super voor super.