De krant antwoordt

Spelling gaat veel lezers, zeker die van deze krant, aan het hart, dat blijkt ook weer uit de brieven over het jongste Groene Boekje. Die betrokkenheid wordt misschien vandaag de dag nog wel sterker gevoeld dan in het verleden al het geval was, door de herbezinning op literaire en historische canons, nationaal erfgoed en identiteit.

Ons algemene standpunt over spellingwijzigingen is helder: bij twijfel niet inhalen. Overmatig purisme is weliswaar een zonde tegen de cultuur, zoals we bij een eerdere gelegenheid in 1993 Johan Huizinga citeerden, maar niemand is gediend met zomaar weer een modernisering, of met het volgen van trends die in de moderne cultuur even snel opduiken als weer verdampen. Onze scepsis spreekt ook uit de koppen van de hoofdartikelen waarmee de nieuwe spelling de laatste jaren werd begroet: `Pezewevers' (1993), deze week gevolgd door `Ideeëloos'.

Tien jaar geleden heeft de krant zich inderdaad neergelegd bij de nieuwe spellingsregels, ondanks de kritiek die erop bestond, ook bij de hoofdredactie. Dat is niet per se slaafs, zoals de lezer meent. Een standpunt innemen in een commentaar is nog iets anders dan een beleidsmatig besluit om de nieuwe spelling, als die er eenmaal is gekomen, in de dagelijkse praktijk te blijven negeren. Je kunt ook een verhoging van de benzine-accijns onzinnig vinden, maar die toch betalen aan de pomp.

In het hoofdartikel waar de briefschrijver naar verwijst, spraken we ons uit tégen de jongste aanpassing van de spelling. Maar we schreven ook: `Het is nu te laat'. Het belangrijkste is, dat het nu eens een hele tijd afgelopen moet zijn met het sleutelen aan de spelling.

Er is ook een heel praktische overweging om in de krant niet af te wijken van algemeen geldende spellingsregels. Als in documenten, brochures, studieboeken, weekbladen en romans, wél de nieuwe spelling wordt gehanteerd, wordt het er niet makkelijker op voor die ene dissidente krant, zijn journalisten en zijn lezers. Dat geldt op een basaal niveau voor de dagelijkse kopijverwerking, voor de contacten met medewerkers, en voor zoekfuncties in archieven, kortom voor vitale aspecten van een ambacht dat in het teken staat van taal. Chaos en taalkundige eigenrichting moeten worden voorkomen. De grote gevoeligheid van lezers voor spel- en tikfouten in de krant wijst daar ook op.

Dat zijn enkele algemene overwegingen. Dan concreet de nieuwe wijzigingen, die het volgende schooljaar van kracht worden. Gaan wij meespelen aan een Scrabble waarin je `ideeëloos' mag leggen?

Tien jaar geleden noemde ons hoofdartikel het simpele verschil van één letter (`bessesap' dan wel `bessensap') nog een `futiliteit'. Vinden we dat nog? Een hervormde `vicepremier' zal iedereen nog herkennen als de oude `vice-premier'. Maar wat moeten we met het bizar ogende `havoër', en waarom moet reïntegratie straks re-integratie worden?

Zo zijn er nog tal van concrete punten onderwerp van gesprek binnen de hoofdredactie. Overigens (ter relativering van vermeende `slaafsheid') wijken we ook nu al op tal van punten af van het huidige Groene Boekje. Wordt vervolgd dus.

nieuwe kwesties:

lezerschrijft@nrc.nl