De analist weet (n)iets

Weten analisten wel wat? Een onderzoek zegt van niet. Maar op de lijstjes van overnamekandidaten kunnen wel eens profijtelijke tips staan.

Wel interessant, maar niet waardevol. De adviezen van analisten zijn bovendien niet objectief, missen onderbouwing en komen vaak te laat. De uitkomst van het onderzoek dat eerder deze week werd gepubliceerd was vernietigend voor de dames en heren analisten. Het ging weliswaar slechts om 813 respondenten van de 10.000 die waren benaderd door marktonderzoeker Signicom en de beleggingssite Belegger.nl, maar de algemene mening van de particuliere investeerder bleek zeer negatief. Zo negatief zelfs dat sommigen zeiden precies het tegenovergestelde te doen van wat de analist adviseerde.

Of dit wel zo'n slimme beleggingsstrategie is valt te bezien. Het probleem is natuurlijk dat pas achteraf kan worden vastgesteld of het advies van kopen of verkopen ook het juiste advies was.

Dat geldt ook voor de rapporten die enkele banken onlangs publiceerden over mogelijke overnamedoelwitten op het Amsterdamse Damrak. Drie instituten – SNS Securities, Van Lanschot Bankiers en Effectenbank Stroeve, sinds kort opererend onder de naam Theodoor Gilissen – kwamen de afgelopen maand elk met een lijst van bedrijven die het komend jaar om diverse redenen een doelwit kunnen worden van branchegenoten, hedge funds of investeringsmaatschappijen.

De bank die dit vorig jaar ook al deed, het toenmalige Stroeve, nu Theodoor Gilissen, had het destijds deels bij het rechte eind. Van de zeven bedrijven in 2004 op de lijst stonden van overnamekandidaten zijn er een jaar later twee ook daadwerkelijk in andere handen gevallen: New Skies Satellites werd gekocht door investeerder Blackstone en IT-bedrijf PinkRoccade door Getronics. Over een derde – uitgever Wegener – circuleerden eerder dit jaar overnamegeruchten, maar daar bleef het bij. Op New Skies Satellites na waren alle fondsen op de lijst in ieder geval een goede belegging met rendementen die varieerden van 14 procent (Wegener) tot 122 procent (Nedschroef Holding).

Ook bij de nieuwe selectie hebben de analisten van Gilissen een gelukkige hand. Bouwbedrijf BAM maakte eind september bekend een bod uit te willen brengen op projectontwikkelaar AM, de eerste naam op de lijst van acht.

Geluk? Wellicht, maar dan al wel voor het tweede opeenvolgende jaar. De analisten van Gilissenkeken bij het opstellen van de lijst naar de consolidatietrend in de verschillende sectoren en bedrijfsspecifieke aspecten.

Dat er ook dit jaar weer een aantal bedrijven via een overname van het Damrak zal verdwijnen lijkt zeker. Het aantal overnames stijgt al geruime tijd en de waarde van deze (aangekondigde) overnames en fusies in Europa nam in de eerste negen maanden van 2005 toe tot 737,1 miljard dollar (613,3 miljard euro), 56 procent meer dan in dezelfde periode in 2004. Dit bleek uit een vorige maand verschenen rapport van het Amerikaanse onderzoeksbureau Dealogic.

De kleine en middelgrote bedrijven op de beurs zijn meestal het doelwit. Uit de publicatie van SNS Securities blijkt dat het bij de Nederlandse overnames in de periode 19094-2004 in 90 procent van de gevallen ging om een klein- of middelgroot beursfonds. De analisten van SNS hebben overigens als enige een kwantitatieve analyse gemaakt en gekeken naar de omvang het het bedrijf, de onderwaardering en resultaten van het bedrijf en de leeftijd van de topman. Op basis daarvan zijn er vijftien doelwitten geselecteerd.

Vijftien lijkt veel, maar gezien de dadendrang van investeringsmaatschappijen (private equity) lijkt er nog veel op stapel te staan.

De analisten van Van Lanschot hebben hun lijst van overnamekadidaten gemaakt met deze investeringsmaatschappijen als mogelijke koper. Hun doelwitten zijn geselecteerd op financiële criteria als resultaten of financieringsstructuur. Drie fondsen op de lijst (KPN, TNT en Wolters Kluwer) staan erop omdat investeerders om strategische redenen tot actie kunnen overgaan, bijvoorbeeld omdat de strategie voor verbetering vatbaar is. De afgelopen twee jaar zijn er al een aantal van dit soort transacties geweest. Zo werd Petroplus van de beurs gehaald door de Carlyle Group en Riverstone, en werd Vendex gekocht door Alpinvest, KKR en Change Capital.

Het valt te betwijfelen of alle bedrijven op de drie lijstjes over twaalf maanden verdwenen zijn van de beurs. Het zou de grootste exodus zijn die het Damrak ooit meemaakte: jaarlijks verlaten sinds 1994 gemiddeld negen bedrijven de beurs.

Maar de drie lijstjes lijken wel een verkapt koopadvies. De premie die wordt betaald bij een overname ligt op bijna 20 procent, een rendement waar veel beleggers alleen maar van kunnen van dromen.

Bovendien, uit de lijst van Theodoor Gilissen van vorig jaar blijkt dat ook fondsen die niet werden overgenomen in ieder geval een goede belegging waren: het mandje van zeven fondsen had, gemeten sinds mei 2004, een gemiddeld rendement van 49 procent. Wellicht weten analisten toch wel iets.