Lekker lui rekenen met het 11-trucje

Morgen begint de zomertijd. Vroeger op. Brr. Een goed moment voor ‘lui rekenen’.

Je kan de datum van vandaag (25-3) samentrekken tot 253. Wie goed is in lui rekenen, ziet nu dat 253 gelijk is aan 11x23. Ja, echt.

Lui rekenen is hoofdrekenen met trucjes. Met een rekenmachine heb je die niet nodig. Maar soms is het best handig om te kunnen rekenen zonder zo’n apparaat. Al is het maar om indruk te maken.

Het trucje hier is het 11-trucje. Het werkt voor producten van 11, zoals 11x17 of 11x63. Als je het kent zie je meteen dat 11x17=187 en dat 11x63=693.

Zie je de truc? Tussen de twee cijfers van het getal dat je vermenigvuldigt met 11, zoals 17 of 63, zet je gewoon de som van die twee cijfers. Tussen de 1 en 7 in 17 komt een 8; tussen de 6 en 3 in 63 een 9. Zet je de getallen ouderwets onder elkaar en vermenigvuldig je ze, zoals hiernaast, dan zie je meteen hoe het werkt. Je moet alleen opletten bij een getal als 84. Dan is 8+4=12, en nu komt de 2 in het midden en moet de 1 opgeteld worden bij de 8. Dat geeft 924 dus.

Bij grotere getallen werkt het ook, al is het méér rekenen. Neem getallen met drie cijfers, zoals in 333x11. Dat is 3663. En 555x11=6105. Dit werkt bijvoorbeeld: neem de twee cijfers rechts (als één getal) en tel ze op bij de twee cijfers links (als één getal). Vervang het middelste cijfer door de som en voilà. Heeft de som drie cijfers (zoals in 55+55=110) dan tel je het meeste linkse cijfer bij het linkercijfer op.

Voor morgen: 263 is géén veelvoud van 11. En 11x263=2893.