Drogist en filosofie (2)

Sjoerd de Jong bespreekt (in Boeken, 07.10.05) een nieuw filosofisch overzichtswerk dat is uitgebracht door uitgeverij Boom/Sun in samenwerking met Het Kruidvat. De uitgave van een gemakkelijk verkrijgbaar geschiedenisoverzicht van de wijsbegeerte kan alleen maar toegejuicht worden. Maar deze uitgave lijkt niet op alle fronten even correct tot stand te zijn gekomen.

Zo'n drie jaar geleden heb ik me in een achtergrondfunctie beziggehouden met de gehele herziening van 25 eeuwen (westerse) filosofie. Nu blijken er delen uit dit boek overgeheveld zijn naar de reeks Filosofie, zonder dat de auteurs daarvan op de hoogte zijn gesteld. Dat auteurs niet verwittigd worden over het recyclen van hun eigen teksten, gaat wel erg ver. Dit getuigt echter niet louter van een zakelijke incorrectheid.

Binnen een bepaalde specifieke context ontstane teksten, vertalingen van fragmenten en inleidingen, kunnen niet zomaar naar een andere context getransplanteerd worden. Bij oppervlakkige lezing valt dit misschien niet op, maar als steeds dezelfde fragmenten van een filosoof worden heruitgegeven, ontstaat een risico op misrepresentatie. Men gaat een filosoof alleen nog lezen en interpreteren via dat ene bekend geworden fragment of die ene bekend geworden interpretatie. Dit kan, zeker bij een slordige heruitgave zonder context zeer vertekenend werken. Soms gebeurt dit in een wel heel letterlijke zin. Zo gaat bij de bewuste uitgever elke uitgave over Aristoteles, al herdruk na herdruk, met een foto van een buste van Cicero gepaard.

Het valt te hopen dat het eindresultaat, de reeks Filosofie zoals die nu bij Het Kruidvat ligt, niet al te zeer te lijden heeft gehad onder soortgelijke slordigheden.