Bibi Dumon Tak kruipt onder de runderhuid

Wie denkt na het lezen van Het Koeienboek (Zilveren Griffel 2002) van Bibi Dumon Tak alles over koeien te weten, heeft het mis. Lees Rundreis om de wereld dat Dumon Tak nu heeft gemaakt met een andere koeienfanaat, illustratrice Marleen Felius. Felius claimt thuis het `grootste koeienarchief' op aarde te hebben: duizend boeken over koeien en meer dan honderd multomappen vol foto's, kopietjes en aantekeningen. Dumon Tak en Felius kozen elf verhalen die de lezer meenemen langs verschillende rundveerassen over de hele wereld. De reis begint in Zwisterland met het vechtende koeienras Hérens (`koeien met ballen') en gaat langs, onder meer, Spaanse vechtstieren en Indiaase heilige koeien naar Hollandse circuskoeien: `Het is eigenlijk behoorlijk raar: als mensen koeien in een weitje zien doet dat ze niks. Maar zien ze koeien door een rood gordijn komen, dan breken ze de boel bijna af.'

De liefde voor het rund is op elke pagina voelbaar – omdat Felius in haar kleurige aquarellen heel raak koeien treft, maar vooral ook omdat schrijfster Dumon Tak onder de huid van de runderen is gaan zitten en daar hartstochtelijk tekeergaat. Zo beschrijft ze het gevecht van de koeien uit Zwitserland die de koppen tegen elkaar gooien: `Dan gaan ze duwen, de voorpoten wijd uiteen. De achterpoten zetten zich schrap. Hun spieren lijken wel te knappen. De bel om hun nek klingelt als een idioot. De uier bungelt als een bezetene. Het is kop tegen kop, koe tegen koe, kracht tegen kracht.'

Ook de koeienbazen brengt Dumon Tak tot leven, bijvoorbeeld de Masai uit Afrika die elkaar niet begroeten met `Hallo' maar met `Alles goed met je koeien?' omdat koeien hun `lopende bankrekening' zijn. Van het rund drinken de Masai melk én bloed. `En de plas? Die is ook broodnodig voor het huishouden, want met plas doen de vrouwen de afwas. [...] En als er even geen koe in de buurt rondloopt, gebruiken de vrouwen hun eigen plas. Niemand merkt het verschil in smaak, want plas is plas.' Dumon Tak legt ook uit waarom cowboys zingen voor hun koeien en waarom vrouwen ooit hun onderbroekjes onder hun rokjes vandaan trokken omdat de torero een stier had gedood.

Het rund boft maar met Dumon Tak en Felius – zulke chroniqueurs zou je elk dier toewensen.

Bibi Dumon Tak & Marleen Felius, Rundreis om de wereld, 9+, Van Goor, 124 blz. €17,95