Basketbal zonder teenslippers

De basketballers in Noord-Amerika moeten zich buiten de wedstrijden netter gaan kleden. De NBA wordt `onthiphopt'.

Veel basketballers in de Noord-Amerikaanse professionale competitie (NBA) moeten nog even langs bij de betere herenmodezaken. Dat is het gevolg van een kledingcode die van kracht wordt met ingang van het nieuwe seizoen (dinsdag 1 november) en die ertoe moet leiden dat de NBA minder het karakter krijgt van een `hiphopleague'. Voor en na wedstrijden, en bij alle andere activiteiten voor hun club of voor de NBA, dienen ze voortaan net gekleed te gaan.

Als basketballers straks naar hun wedstrijden gaan, zijn T-shirts taboe. Ook als ze de sporthal verlaten. Wijde, afgezakte broeken (baggy trousers) mogen ze ook niet meer dragen, shirts zonder mouwen (die tatoeages tonen) evenmin. Shorts mogen niet meer en ook gymschoenen moeten thuis blijven staan. Behalve als bij de sneakers een officieel trainingspak van de club wordt gedragen. Bij nette kleren horen nette schoenen. Sandalen, badslippers en werkschoenen mogen ook niet meer.

`Business casual', luidt de kledingcode die deze week werd uitgevaardigd door de 62-jarige bestuurder die al twee decennia aan het hoofd staat van de NBA, David Stern. Vrij vertaald: een pak, zonder stropdas. Op de website van de NBA een foto van een keurig geklede Kevin Garnett (Minnesota Timberwolves), zoals Stern het graag wil zien. De NBA-commissioner is bezig zijn bedrijf te `onthiphoppen'. Veel (zwarte) basketballers lijken tegenwoordig op rappers en van dat imago wil Stern af, zonder dat met zoveel woorden te zeggen. Net als rappers dragen veel spelers kettingen en medaillons. Dat mag straks ook niet meer, tenminste niet zichtbaar. Naar een mp3-speler luisteren is er ook niet meer bij, want een speler mag niks meer op z'n hoofd hebben, dus ook geen baseballpet of hoed. Behalve in de kleedkamer, in de bus of in het vliegtuig van de club waarmee de teams van het najaar tot de zomer Noord-Amerika doorkruisen. Zonnebrillen mogen alleen buiten worden gedragen. De regels gelden ook voor spelers die niet in actie komen en de hele wedstrijd op de bank zitten, of in het publiek.

Stephen Jackson (Indiana Pacers) noemde het verbod op het dragen van kettingen ,,een racistisch statement'', en een ,,aanval op jonge zwarte mannen''. Waarvan hij er één is. Met de meeste voorschriften kan hij leven, zei hij dinsdag voor een oefenduel tegen NBA-kampioen San Antonio Spurs. Maar met het verbod op het zichtbaar dragen van kettingen wordt volgens Jackson een cultuur onder vuur genomen. Dinsdag droeg hij uit protest vier kettingen: twee met een crucifix, één met een Jezus-miniatuur en één met zijn initialen. Sommige spelers zullen kettingen blijven dragen, ook al levert dat boetes op, waarvan de hoogte nog niet bekend is. Recidivisten worden geschorst.

Jackson werd vorig seizoen nog voor dertig wedstrijden geschorst voor zijn aandeel in een massale vechtpartij tijdens de wedstrijd van de Detroit Pistons tegen de Pacers. Spelers van beide teams gingen met elkaar en met toeschouwers op de vuist. Die dag in november is een zwarte bladzijde in de geschiedenis van de Amerikaanse sport in het algemeen en die van het basketbal in het bijzonder. Stern werkt sindsdien aan een beter imago van de NBA.

Tim Duncan, sterspeler van de Spurs, noemde het kledingmaatregelenpakket in de San Antonio Express-News `onzin' en `ronduit achterlijk'. Hij speelde dinsdag niet tegen de Pacers, en volgde het duel vanaf de bank. Met een overhemd dat los uit z'n broek hing en een wijde broek. Als hij zich zo kleedt tijdens het seizoen, kost hem dat een boete. Volgens de nieuwe regels dient hij een colbert te dragen.

,,Het deugt niet'', zei Allen Iverson, de sterspeler van de Philadelphia 76ers, het team dat dinsdag 1 november de eerste wedstrijd in de NBA speelt, tegen de Milwaukee Bucks. Mensen moeten volgens `The Answer' niet worden beoordeeld op hun uiterlijk. ,,Als je een pak draagt, kun je nog net zo goed een boef zijn'', zei Jason Richardson van de Golden State Warriors. ,,We hebben allemaal gezien wat er met Martha Stewart en Enron is gebeurd.'' Daarmee doelde hij op de ondergang van een sjieke Amerikaanse zakenvrouw en van de bestuurders van een energiebedrijf.

Ron Artest, de speler van de Pacers die na de vechtpartij aan het begin van vorig seizoen het strengst werd gestraft (73 duels, met inhouding van salaris), ziet de lol wel in van de nieuwe regels. ,,Ik ben niet echt een jongen van pakken, dus ik ga er wat leuke dingen mee doen. Ik draag straks bijvoorbeeld paarse schoenen, een gele broek, een wijnrood overhemd en een lavendelkleurig jasje.

Tegenstanders van de `NBA player dress code' vrezen dat de NBA een deel van zijn jonge aanhang zal verliezen. Voorstanders onder de spelers verwachten dat de maatregel er juist toe zal bijdragen dat meer bedrijven voor sponsoring op de NBA zullen afkomen. ,,Dit is een baan en we moeten er uitzien alsof we naar ons werk gaan'', zei de (zwarte) LeBron James, de jonge ster van de Cleveland Cavaliers die ook vaak een ketting over zijn kleren draagt. ,,Ik wilde er komend seizoen toch al goed uitzien'', liet de (zwarte) Jermaine O'Neal (Indiana Pacers) weten aan The Indianapolis Star. ,,Ik heb al 40 of 50 pakken. Ik word dit jaar een van de best geklede jongens.''

Marcus Camby van de Denver Nuggets pleitte voor een kledingtoelage. NBA-baas Stern zag daar de humor wel van in. Hij wil spelers die per jaar nog geen acht miljoen dollar verdienen financieel steunen, zei hij met een glimlach. Dat is 1,2 miljoen dollar minder dan Camby verdient, zodat hij buiten de regeling zou vallen.