Spaanse justitie eist VS-militairen op

De Spaanse autoriteiten hebben een internationaal opsporings- en uitleveringsbevel uitgevaardigd tegen drie Amerikaanse militairen die verantwoordelijk worden gehouden voor de dood van de Spaanse cameraman José Couso.

Couso werd in april 2003 gedood door een tankgranaat die het Amerikaanse leger afschoot op het Hotel Palestine in Bagdad. Dit hotel diende als uitvalsbasis voor de internationale media die geen deel uitmaakten van de zogeheten `embedded journalists' – journalisten die waren toegevoegd aan de Amerikaanse troepen.

Het uitleveringsbevel geldt voor de sergeant die de granaat afschoot, de kapitein van de betrokken tankdivisie en de luitenant-kolonel die op het hoofdkwartier toestemming gaf voor het afschieten van de granaat. Zij worden verdacht van een mogelijk delict tegen de internationale gemeenschap en schending van de Conventies van Genève over oorlogsrecht.

De Spaanse onderzoeksrechter meent dat het uitleveringsbevel de enige manier is om de betrokken militairen voor de Spaanse rechter te krijgen, omdat de Amerikaanse autoriteiten tot dusver op geen enkele manier hebben meegewerkt aan het strafrechtelijk onderzoek naar de dood van de cameraman. Verzoeken voor het leveren van documenten en voor het afnemen van een verklaring werden volgens de rechter genegeerd.

Een woordvoerder van het Amerikaanse ministerie van Defensie heeft de kritiek vanuit Spanje van de hand gewezen en verklaard alle medewerking te hebben gegeven. Het Pentagon wijst daarbij onder andere op het onderzoek dat al twee geleden door het Amerikaanse centrale staf in Irak werd uitgevoerd. Hierbij werd de conclusie getrokken dat de militairen de juiste beslissing hadden genomen tijdens een gevechtsactie.

De dood van de cameraman Couso wordt in Spaanse journalistieke kring hoog opgenomen. Daarbij bestaat de verdenking dat de beschieting van het Hotel Palestine, waarvan de Amerikaanse staf wist dat het het hoofdkwartier van onafhankelijke journalisten was, op zijn minst te vermijden was geweest. Het opsporingsbevel heeft geen onmiddellijke gevolgen omdat de VS internationaal gezochte landgenoten niet uitwijzen. De militairen kunnen eventueel wel uitgeleverd worden tijdens een verblijf in andere landen.