Lachen om de dictator in pak

Iedere Irakees ervaart het proces van zijn vroegere leider Saddam Hussein weer anders. Er is tevredenheid maar ook twijfel.

In twee steden in Noord-Irak werd gisteren verschillend gereageerd op de rechtszaak tegen de Iraakse ex-president Saddam Hussein. In Arbil, dat al vrij is sinds 1991, werd gelachen om de dictator in pak. In Kirkuk, dat pas sinds de Amerikaanse inval van 2003 niet meer onder de macht van de Ba'ath-partij leeft, zaten de wonden dieper.

,,Ik heb niet gekeken, zijn tijd is voorbij. Waarom zou ik nog belangstelling hebben voor zijn kletspraat?'', zegt Mahmood Hassan (27), projectdirecteur van een plaatselijke non-gouvernementele organisatie in Arbil. ,,Ik ben bezig met mijn toekomst, dus ik ga mijn werk er niet voor onderbreken'', legt hij uit.

Zaten veel Irakezen nog aan de buis gekluisterd toen de ex-president in de zomer van 2004 voor het eerst werd voorgeleid, nu was men in Noord-Irak vooral gelaten. ,,Hij was wel grappig. Saddam zat daar alsof het hem niets kon schelen'', vertelt Aso Al Harcy (19), een christen. Het was leuk om de gehele voormalige leiding van de Ba'ath-partij in simpele tulbanden en slippers te zien. ,,Het zijn net mensen.''

Op de bazar van Arbil, de hoofdstad van Noord-Irak, keken voorbijgangers in etalages van elektronicazaken naar televisies. ,,Een van de verdachten, zonder tulband, zei dat ze zijn hoofddoek hadden afgepakt. Daar moest iedereen om lachen'', vertelt Bilal Hama Saleh (26). ,,Geef hem zijn tulband terug, riep iemand voor de grap.''

Maar in Kirkuk, de etnisch verdeelde oliestad waar Arabieren, Koerden, christenen en Turkmenen wonen, is men serieuzer over de rechtszaak. In de regiekamer van de lokale televisiezender `Kirkuk-tv' staan alle negen monitoren op Arabische en Engelstalige kanalen.

,,Zijn proces is een voorbeeld voor alle dictators in het Midden-Oosten. Het beeld van Saddam achter die witte tralies zendt een belangrijke boodschap over heel de wereld. Het laat zien dat misdaden niet onbestraft blijven'', vindt Pachshan Bakr (38) die voor het kanaal het nieuws van de internationale media in de gaten houdt.

Haar collega Tareq Ahmad (30) trekt de legitimiteit van de rechtbank in twijfel. ,,Saddam heeft een punt als hij zegt dat de rechtbank niet onafhankelijk is'', vertelt Ahmad. De Koerd zegt dat er in het nieuwe Irak niets gebeurt zonder toestemming van de Amerikanen. ,,Als ze morgen onze zender zouden willen sluiten, dan doen ze dat.''

Mocht de voormalige Iraakse president levenslang krijgen, dan is dat volgens hem ook een Amerikaanse beslissing. ,,Wij, de Irakezen, willen allemaal dat hij de doodstraf krijgt.'' Zijn collega Pachshan Bakr hoopt dat alle aanklachten tegen Saddam Hussein worden behandeld. ,,Ik verwacht dat de rechtszaak binnen zes maanden is afgelopen. Dan kunnen we allemaal dit hoofdstuk afsluiten.''