Saddam Hussein staat voor de rechter

De voormalige Iraakse leider Saddam Hussein is vanmorgen in Bagdad voor een speciaal tribunaal verschenen. Daarmee is het eerste proces tegen de bijna twee jaar geleden opgepakte president begonnen.

Saddam maakte een strijdbare indruk. ,,Wie zijn jullie? Wat wil deze rechtbank?'', repliceerde hij, nadat hij even eerder had geweigerd zich formeel te identificeren, zoals de voorzitter van het tribunaal, de Koerd Rizgar Mohammed Amin, hem vroeg. ,,Ik houd vast aan mijn grondwettelijke rechten als president van Irak. Ik erken het orgaan niet dat u opdracht heeft gegeven en ik erken deze agressie niet'', zei Saddam. ,,Met alle respect: ik onderwerp mij niet aan dit zogenaamde hof.''

In Irak en in de rest van de wereld wordt het proces met grote belangstelling gevolgd. De openingszitting werd vanochtend met een vertraging van ongeveer een half uur uitgezonden op de Iraakse televisie. Op de beelden was te zien hoe de 68-jarige oud-president onder begeleiding van twee bewakers de rechtszaal betrad, met een koran in zijn hand. Voor hem had rechter Amin een voor een de zeven medeverdachten binnengeroepen die in dit proces terechtstaan.

Het proces wordt gehouden in een van Saddams voormalige paleizen in de zwaarbewaakte `groene zone' van Bagdad waar ook de Iraakse regering, het parlement en de Amerikaanse ambassade zijn gehuisvest. Pas vlak voor aanvang van het proces werd de naam van de voorzitter van het tribunaal bekendgemaakt.

De eerste zaak tegen Saddam Hussein draait om de standrechtelijke executie in juli 1982 van meer dan 140 mannen en jongens uit het dorp Dujail, ongeveer zestig kilometer ten noorden van Bagdad. Dat was een wraakactie voor een mislukte aanslag. Saddam en zijn gevolg waren beschoten toen zij op bezoek waren in het overwegend shi'itische dorp. Honderden inwoners, onder wie ook vrouwen en kinderen, werden jarenlang vastgehouden in detentiekampen in de woestijn.

Behalve Saddam staan zeven hooggeplaatste functionarissen van zijn voormalige Ba'ath-regime terecht. Onder hen zijn een van zijn halfbroers die de inlichtingendienst leidde en de voormalige Iraakse vice-president Taha Yassin Ramadan. Ook Ramadam (,,ik herhaal wat president Saddam Hussein heeft gezegd'') weigerde zich formeel te identificeren, de anderen deden dat wel.

De raadsman van Saddam, Khalil al-Dulaimi, kondigde al voor aanvang van het proces aan dat hij zal vragen om een verdaging van zeker drie maanden omdat de verdediging zich onvoldoende zou hebben kunnen voorbereiden. De raadsman gaf ook aan dat de verdediging de rechtsgeldigheid van het proces en de bevoegdheid van de speciale rechtbank zal aanvechten.

Het speciale tribunaal, waarin vijf rechters zitting hebben, werd in 2003 opgericht door het Amerikaanse civiele bestuur in Irak. Sommige critici spreken daarom van een bedenkelijke rechtsgang die wordt opgelegd door een bezettingsmacht. Saddams verdediger Dulaimi zei gisteren dat hij nog steeds de legitieme president van Irak is en dat het speciale tribunaal onrechtmatig is omdat ,,de Amerikaanse invasie illegaal is en alles wat daarop is gebaseerd net zo illegaal is''. Als Saddam schuldig wordt bevonden in dit eerste proces, kan hij de doodstraf krijgen. Dulaimi vertelde dat hij gisteren anderhalf uur had gesproken met zijn cliënt en dat deze optimistisch was over de afloop van het proces. ,,Zijn moreel is heel, heel, heel goed en hij is zeer optimistisch en overtuigd van zijn onschuld'', zei Dulaimi over Saddam.

PROCES: pagina 5

HOOFDARTIKEL: pagina 7