Het rode kruis is bijna overal

Katharina Prospekt The Russians begint bij A.F.Vandevorst met rijen wachtende mensen. Het zijn bedrieglijke echte poppen die bij geüniformeerd personeel in kale lokethuisjes hun metrokaartjes kopen. Met de installatie bevestigen Filip Arickx en An Vandevorst – samen het Vlaamse modelabel A.F.Vandevorst – meteen enkele Russische clichés: rijen wachtenden mensen en uniformen. Verderop maken een stellage vol bontjassen, iconen met kaviaar en een opstelling met talloze matroesjka-poppen het stereotiepe beeld van Rusland af.

Toch hebben de gastcuratoren een boeiende expositie samen weten te stellen die een blik gunt op het wezen van Rusland én op hun inspiratiebronnen. Het modeduo toont ontwerpen uit eigen collecties en die van collega's als Jean Paul Gaultier en Martin Margiela. Er zijn curieuze vondsten zoals een paar honderd jaar oude en kinderlijk eenvoudig ontworpen vilten laarzen, afkomstig uit het State Historical Museum in Moskou. Werk van fotografen en kunstenaars completeert A.F.Vandevorsts visie op Rusland.

Het ModeMuseum in Antwerpen heeft al vaker bewezen dat het uitdagende exposities kan maken – met Katharina Prospekt lukt dat met een simpel concept en zonder intellectuele acrobatiek. A.F.Vandevorst hanteert bij het samenstellen dezelfde vertrekpunten als die van waaruit zij hun collecties ontwerpen. Uit hun `inspiratiemap', die je kunt inzien op een tafeltje naast een levensechte verpleegsterpop, spreekt een fascinatie voor uniformen, laarzen, insignes, de [rode] kruisvorm, sobere Oostblokziekenhuizen.

foto's van Olga Chernysheva illustreren de prominente aanwezigheid van bontjassen in de Russische samenleving. Je ziet daarop bontdragende vrouwen veranderen in zwaarlijvige beren, maar wel knuffelbaar. De angstaanjagende kant van bont toont Animal, een gespiest buffelachtig gedrocht, samengesteld uit bonthuiden en behangen met gouden juwelen van Edward Lipski.

Imponerend zijn twee stellagekasten met rijen bontjassen en honderden rubberlaarzen, waartussen enkele negentiende-eeuwse geribbelde leren laarzen die verrassend hip ogen. Wie goed kijkt vindt ook nog stoere, eigentijdse modellen van An Demeulemeester.

A.F.Vandevorsts voorliefde voor kille ziekenhuissferen – het rode kruis is zo'n beetje hun handelsmerk – is nadrukkelijk aanwezig in de inrichting. Witte gordijnen scheiden installaties; couveuses fungeren als vitrines voor aseksueel lingerie. Maar ook hun uitbundige kant heeft een plaats gekregen. Naast het grauwe textiel is er bijvoorbeeld een veld van duizenden kleine en grotere bont beschilderde matroesjka's.

De apotheose vindt plaats in een glazen wintertuin die A.F.Vandevorst op de expositie liet bouwen in de hoge, ronde torenzaal van het ModeMuseum. Je loopt door de kruisvormige kas en kijkt door het glas naar tientallen met sabelbont en gouden tressen versierde uniformen uit negentiende-eeuws Rusland. Hoog daarboven opgezette roofvogels, sierhelmen, Belgische vlaggen en wapens. Het is een indrukwekkende installatie die aandacht vraagt voor prachtige details als knopenrijen en epauletten. Die vind je vervolgens terug in de kledingstukken uit de collecties van A.F.Vandervorst en anderen die nonchalant tussen de militaire uitdossingen zijn opgesteld. Het is heerlijk flitsen tussen laagjes tsarenbal en mode van nu.

Tentoonstelling: Katharina Prospekt. T/m 5/2 in ModeMuseum Antwerpen, Nationalestraat 28. Open di-zo van 10-18. Inl.: 0032-3-470 2770, www.momu.be