Een verjaardag om nooit te vergeten

Je weet maar nooit. Kijkt u vanavond voor de zekerheid toch maar even op internet of teletekst. Waar eindigen de koersen van uw aandelen of beleggingsfondsen?

Oktober begint met de drie dolle dagen van de Bijenkorf, maar soms nemen de beurzen de gekte tegen het eind van de maand over en gaan de aandelen tegen afbraakprijzen de deur uit. Vandaag is het achttien jaar geleden dat Wall Street in één dag bijna een kwart van zijn waarde verloor. Volgende week is de 76ste verjaardag van de Great Crash, die van 1929.

Beleggers kunnen zich vastklampen aan twee zekerheden. De geschiedenis herhaalt zich nooit op dezelfde manier. En twee: resultaten uit het verleden zijn geen garantie voor de toekomst. Dat geldt ook voor dramatische beursverliezen.

In 1929 braken financiële speculatie, onevenwichtigheden in de Amerikaanse economie en de wereldmarkt en falend beurstoezicht de koersen. In 1987 domineerden de onevenwichtigheden, die tot een rente- en dollarpaniek leidden. En nu?

Onevenwichtigheden zijn een terugkerend, zo u wilt blijvend, fenomeen. De Verenigde Staten en China jagen met hun groei de wereldeconomie aan. De overschotten van de één financieren de tekorten van de ander. Wat beleggers en speculanten al jaren bezighoudt is de vraag: lopen de spanningen leeg via het ventiel van stijgende rente, een kelderende dollar of door een derde schok naar keuze?

Nog een constante factor: Alan Greenspan, de voorzitter van het Amerikaanse stelsel van centrale banken (Federal Reserve). Hij zat in 1987 koud een maand op zijn post, maar verviel niet in de fout van zijn voorgangers in 1929 en loodste de financiële markten door de crisis heen. Hij pompte genoeg geld in het financiële systeem. Bij volgende crisisgevallen (koersval 1989; ondergang van speculatiefonds LTCM 1998; het leeglopen van de internethausse; 11 september 2001) zou hij dat recept herhalen. Hij is nog een paar maanden voorzitter, dan gaat hij echt met pensioen.

Nog meer parallellen? Het faillissement van het financiële handelshuis Refco, dat nog maar net een beursnotering op Wall Street had, maar nu al ten onder gaat in een boekhoudschandaal. Als de ene geldhandelaar de andere geldhandelaar op Wall Street probeert te foppen is dat geen aanbeveling voor beleggers. Is Refco één toevallige rotte appel, of wordt het een vanzelfsprekende naam in het rijtje Enron, Worldcom en Ahold die het vertrouwen in topmanagers, accountants en beurzen hebben ondermijnd?

Oktober duurt nog twaalf dagen.