Alleseter met allergie voor sleur

Fieke van der Lecq weet zichzelf snel en raak te typeren. ,,Ik ben een vakidioot, een alleseter, zolang het maar over economie gaat. En ik ben allergisch voor sleur.'' Die eigenschappen geven kort en krachtig de loopbaan weer van Van der Lecq, die nu nog hoofdredacteur is van het tijdschrift Economisch Statistische Berichten (ESB), maar per 1 januari 2006 overstapt naar de Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa). Het wordt haar vierde functie in acht jaar. ,,Als ik de kans krijg om iets nieuws te leren, dan grijp ik die, want dan wordt het spannend'', zegt Van der Lecq (39) over haar afwisselende loopbaan.

Bij de NMa krijgt Van der Lecq de leiding over een team van acht onderzoekers die de concurrentieverhoudingen in de financiële sector in de gaten houden. Zij onderzoeken onder meer de tariefstructuren van financiële partijen en werken nauw samen met het opsporingsteam dat ongezonde marktverhoudingen aanpakt.

Het inhoudelijk bezig zijn met economische vraagstukken loopt als een rode draad door haar leven. ,,Inhoud én actie, ik wil dat er iets concreets wordt gedaan met de dingen die ik onderzoek'', zegt ze zelf. Al in haar studietijd in Groningen, waar ze cum laude de afstudeerrichtingen algemene economie en bedrijfseconomie voltooide, bracht ze het geleerde in praktijk: ze zat in het vakgroepbestuur en in de faculteitsraad en was bedrijfsleider van de sociëteit van studentenvereniging Hendrik de Cock. In de tussentijd liep ze stage bij De Nederlandsche Bank. In 1998 promoveerde ze op een onderwerp binnen de theorie van het geldgebruik.

Een jaar eerder was ze begonnen op de directie Binnenlands Geldwezen van het ministerie van Financiën. Ze bleef er slechts vijftien maanden. ,,Ik hield me voornamelijk bezig met de relatie tussen het ministerie en de centrale bank, die met het oog op de Europese Monetaire Unie verzelfstandigd moest worden. Maar ik vond dat ik te weinig bijleerde over economie.''

Van der Lecq stapte over naar het Centraal Planbureau (CPB), waar ze deel ging uitmaken van de onderzoeksgroep naar de kenniseconomie. Qua inhoud kwam ze bij het CPB beter aan haar trekken, vertelt ze. ,,Er was veel meer tijd voor discussies en voor studie dan bij het ministerie. Maar ik miste bij het CPB wel de dynamiek van het ministerie. Ik heb toen even getwijfeld of ik ooit een baan zou vinden die écht bij me paste.''

Die twijfel verdween toen ze eind 1999 een advertentie zag waarin een hoofdredacteur voor ESB werd gevraagd. De baan bleek haar op het lijf geschreven. ,,Ik mocht me bezighouden met de economie in haar volle breedte, ik had door mijn eerdere functies een groot netwerk van mensen die voor ESB konden schrijven en ik kon een team leiden. Een mooie combinatie van vakinhoudelijk werk en een product maken.''

Econoom Arnold Heertje vindt het ,,rampzalig'' dat Van der Lecq het economenblad vaarwel zegt. ,,Ik schrijf sinds 1956 voor ESB en zijn voorlopers en heb dus heel wat hoofdredacteuren meegemaakt, maar Fieke steekt ver boven hen allen uit. Ze is niet briljant, ze is zeer briljant.'' Heertje roemt niet alleen haar talent om de ESB-auteurs aan te zetten tot het schrijven van artikelen over moderne economische theorieën, maar ook haar redactionele vaardigheden. Van der Lecq zou hoogleraar moeten worden, vindt Heertje. ,,Ze is een van de potentiële topvrouwen van dit land.''

Van der Lecq, die bij ESB een voltijds baan van vier dagen heeft en één dag per week onbetaald gastonderzoeker is aan de Erasmus Universiteit, kijkt daar anders tegenaan. ,,Ik zou best graag hoogleraar worden, maar voor die functie moet je tegenwoordig veel internationale publicaties op je naam hebben staan. En dat heb ik niet.'' Ze heeft die ambitie ,,een beetje losgelaten'', zegt Van der Lecq, die ook nog anderhalve dag per week besteedt aan het voorzitterschap van de Vereniging Mensa Nederland, die de belangen van hoogbegaafden behartigt.

Flip de Kam, hoogleraar Economie van de Publieke Sector in Groningen, kent Van der Lecq uit haar studietijd en als auteur van ESB. ,,Ze is precies, komt haar afspraken na en is een goed econoom.'' Ook De Kam vindt dat Van der Lecq hoogleraar zou moeten worden. ,,Ze heeft een grote kennis van de Nederlandse woningmarkt, de gezondheidszorg etcetera. Maar de nadruk bij het hoogleraarschap is inderdaad komen te liggen op het buitenlands economisch onderzoek, waardoor de economische wetenschap in Nederland verschraalt. Jammer, want ik denk dat Fieke het in zich heeft om ver te komen op elk gebied dat ze ambieert.''