Satellietbeeld laat zien hoe vervuild de lucht is

Vanaf vandaag is het mogelijkheid om direct kennis te nemen van de mate van luchtvervuiling boven West-Europa. Het KNMI heeft actuele satellietbeelden.

Het KNMI geeft vanaf vandaag vrijwel actuele satellietbeelden van de luchtvervuiling boven West-Europa. Dit kan dankzij de satelliet EOS-AURA die vorig jaar door de Amerikaanse NASA werd gelanceerd met aan boord het Nederlands-Finse instrument OMI (Ozone Monitoring Instrument). Dit instrument, dat door het Nederlandse Dutch Space en TNO TPD werd ontwikkeld, meet in een groot gebied 1.100 kleuren in één keer, waaruit op aarde de concentratie van een groot aantal gassen kan worden bepaald.

Het KNMI heeft de wetenschappelijke leiding over het onderzoek en de operationele verantwoordelijkheid voor de aansturing van het instrument en de gegevensverwerking. Het instituut werkt voor dit doel nauw samen met de NASA en het Fins Meteorologisch Instituut.

Volgens projectleider dr. Pieternel Levelt van het KNMI duurt de bewerking van de satellietgegevens slechts 2,5 uur.

Levelt: ,,De satelliet vliegt in een polaire baan, dus van pool tot pool, op 700 kilometer hoogte over West-Euopa met een snelheid van 7 kilometer per seconde. De foto's die hij om half twee maakt, kunnen we om vier uur 's middags al vrijgeven.''

Op de satellietfoto's is goed te zien waar hoge concentraties stikstofdioxide (NO2) zich bevinden. NO2 wordt gevormd in vlammen van hoge temperatuur. Zestig procent van de vorming van NO2 in Nederland is afkomstig van het wegverkeer, in het bijzonder van dieselmotoren, die niet zoals benzinemotoren een driewegkatalysator hebben die stikstofoxiden verwijdert.

Levelt: ,,Op de beelden van afgelopen week kun je goed zien dat zondag sterk afwijkt: er is veel minder stikstofdioxide te zien dan op werkdagen.'' Door de oostenwind waait Nederlandse, Belgische en Duitse lucht met stikstofoxiden naar de Noordzee.

De satellietmetingen hebben overigens een wolkeloze hemel nodig. Levelt: ,,Het RIVM doet daarnaast grondmetingen. Dus ook tijdens bewolkte perioden kan de luchtkwaliteit voorspeld worden.''