`Mijn man ontdekte dat zijn leven saai is'

Bij de kunstuitleen in Rotterdam is een nieuwe vorm van huiskamerkunst te leen: scheurkalenders, bellenblaasinstallaties en tijdelijke muurschilderingen.

De huiskamermuur van Rietje Bandos is met houtskool beschilderd. Op de tekening is zij zelf te zien tussen haar planten, een sigaret in de hand. De rook verspreidt zich over de muur om als een collage de portretten te herbergen van haar kleinkind, Bandos zelf als kind en haar als cowboy verkleedde broertje in de jaren vijftig. De getekende planten banen zich over de muur een weg de keuken in. Om de lichtschakelaar is netjes heen getekend.

De muurschildering van Natasja Kensmil is een van de drie kunstwerken uit het pilot project `Het nieuwe huren' van het Centrum voor Beeldende Kunst in Rotterdam dat half augustus is begonnen. Kunstenaar Esther Diddens besloot bij gebrek aan vernieuwende kunst bij de Artotheek iets anders te verhuren: videokunst, installaties en `work in progress'. Diddens: ,,Wat meer actuele en geëngageerde kunst, kunst waar de toeschouwer onderdeel van wordt.'' Het resultaat is interactieve en ingrijpende kunst bij een aantal gewone Rotterdamse huishoudens: een scheurkalender van Peter Westenberg, een bellenblaasmachine van Jeroen Eisinga en de muurschildering van Natasja Kensmil.

Peter Westenberg maakte `Goed jaar, Slecht jaar', als een omslagscorebord bij pingpongwedstrijden, met voor elke dag van het jaar twee papieren omslagvellen. De leners van het werk moeten elke dag opschrijven wat er goed en slecht was aan hun dag. Na een jaar worden alle vellen aan elkaar gelijmd tot een persoonlijke scheurkalender.

Het scorebord in de huiskamer van de hoogzwangere Yvonne Kijns in de nieuwbouwwijk Nesselande geeft 27 september aan, terwijl het de negenentwintigste is. ,,Ik loop achter,'' zegt ze beschaamd. Aan de negatieve kant staat te lezen: ,,Het wordt steeds zwaarder om te werken. Veel harde buiken. En 's avonds heel moe.''

Haar man doet ook mee. Volgens Kijns heeft hij na anderhalve maand de conclusie getrokken ,,dat zijn leven maar saai is.'' En dat is wat bedenker Peter Westenberg met zijn werk wilde bereiken. Westenberg: ,,Een routinehandeling waarin je reflecteert op je leven, als een dagboek. Maar dan extra confronterend, omdat je het volgend jaar allemaal terug krijgt als scheurkalender.''

De kalender van Westenberger is niet zo zichtbaar in de huiskamer als Kensmils muurschildering. Rietje Bandos, eigenaresse van de muur en `lener' van de houtskooltekening, was erbij toen Kensmil een middag lang stond te schilderen. Kensmill sprak eerst een tijd met Bandos, vroeg haar naar jeugdfoto's en ging aan het werk. Bandos: ,,Ze vroegen me van de kunstuitleen of ik het aan durfde. Ja hoor, dat durfde ik wel. Maar toen ze bezig was dacht ik wel af en toe: o jee, wat gaat ze er nou weer bij tekenen?''

Bandos is al gewend aan de schildering. ,,Maar in december moet ie er weer af. Ik weet niet hoe ze dat gaan doen, die houtskool krijg je er niet zomaar af. Nee, ik heb hem echt geleend.'' Het hoort bij het concept, zegt Esther Diddens: ,,Het een impuls, een injectie, geen permanent iets. We willen ook weten wat het effect is als het kunstwerk weer weg is'' Van Kensmil zijn vanaf nu elk jaar twee muurschilderingen `te leen'.

De man van Joosje Dierick zal er niet rouwig om zijn dat het kunstwerk hun huis weer verlaat. ,,Zo'n ding is niets voor mij,'' gromt hij. ,,Het maakt me wakker als ik slaap.'' Het gezin Dierick kreeg van de kunstuitleen een draagbaar museum van Jeroen Eisinga, een logge machine die uit Sovjet Rusland lijkt te stammen. Het apparaat blaast elk half uur een zeepbel uit, voorafgegaan door een ratelend geluid. Diericks kinderen komen iedere keer aanrennen als het ding geluid maakt, wachtend op de luchtbel.

De bellenblaasmachine speelt met de reguliere kunst en de Arthotheek. Eisinga: ,,Bij kunstuitleen denk je toch aan stoffige schilderijtjes en bij een museum aan een log mechanisme dat langzaam op gang komt. De meeste kunstwerken zijn eigenlijk een soort zeepbellen. Maar dat maakt ze niet minder mooi.''

In december worden er weer kunstwerken uitgeleend. Inl: www.hetnieuwehuren.com