Het geluid van je eigen draaikolk

Een kind wil een eigen dier. Dat wordt niet altijd gewaardeerd maar ook niet hoogst eigenaardig gevonden. Wie wil er nou een slak of een ratje?

Het kan gekker. Een kind kan een eigen tornado vragen. In Amerika kan je niet thuiskomen met dat verlangen, dan krijg je slaag. Maar zo'n bizarre wens is het niet. De speelgoedwinkel verkoopt een hulpstukje. Niet eens om een echte tornado mee te maken van wind, maar een draaikolk van water.

Tornado Tube, staat op de verpakking. `Create exciting action in a bottle'. Achterop wordt uitgelegd dat een tornado en een draaikolk eendere natuurverschijnselen zijn. Geschikt voor kinderen vanaf vijf jaar, staat er ook, maar die zullen het nog moelijk kunnen vatten dat het kinetische energie is in hun limonadefles.

Nederland wordt van speelgoed voorzien door een grote importeur uit Volendam die grote speelgoedwinkels bevoorraadt met alsmaar hetzelfde. Er zijn kleinere importeurs ook, die eigenwijze speelgoedwinkeliers aan ander speelgoed helpen. Belltree is er zo een. Op de website van Belltree (www.belltree.nl) staan verrassend veel adressen van winkeltjes in het hele land, die zich staande houden tegenover de grote speelgoedsupers. Ook wetenschapsmusea, natuurmuseumwinkels en soevenirwinkels van staatsbosbeheer nemen speelgoed en natuurverschijnselen af van Belltree. Zoals een tornado.

Belltree importeert de Tornado Tube uit de Verenigde Staten. Had beter Whirlpool Tube kunnen heten. Hij kost een paar euro en kan vader, moeder en kind en anderen in de straat dagen bezighouden.

Het is een stukje plastic buis van vijf centimeter lang en drie centimeter doorsnee. De binnenkant van het buisje heeft schroefdraad. Volgens de gebruiksaanwijzing moeten er twee sodawaterflessen van twee liter bij gezocht worden. De schroefdraad van Amerikaanse prikwaterflessen blijkt dezelfde als die van veel Europese water- en limonadeflessen. Anderhalveliterflessen zijn ook geschikt en zelf met halveliterflessen ging het goed. Met de Tornado Tube en twee PET-flessen wordt een draaikolkenfabriekje gebouwd. Eenvoudig. Het plastic buisje wordt op een fles vastgeschroefd die voor ongeveer tweederde gevuld is met water. Een lege fles wordt daarna ondersteboven het buisje ingedraaid, dat dus al vastzit op de gevulde fles. De twee flessen op elkaar zien er nu uit als een enorme zandloper.

Ze moeten omgedraaid. De gevulde fles moet boven, de lege onder. Eerste verrassing: het water loopt niet uit de bovenste fles in de lege eronder. Dat water moet eerst opgewonden worden. De bovenste fles wordt een paar slagen in het rond geslingerd terwijl de onderste zo veel mogelijk op zijn plaats blijft. Het water in de bovenste fles gaat ronddraaien. Als dan de fles weer stilgehouden wordt ontstaat de draaikolk en kan men zich eigenaar noemen van een natuurverschijnsel. De onderste fles loopt vol, de zandloper kan omgedraaid worden en opnieuw kan een draaikolk worden gemaakt. Na een tijdje raak je bedreven en merk je dat er mooie en slordige draaikolken kunnen ontstaan. Uren draait je kind kolk, het verveelt niet gauw. Bovendien dat geluid. Een oor tegen de fles en je weet het. Ze zingen, draaikolken.

Nou dacht de zuinigerd overmoedig dat men voor zo'n hulpstukje niet naar de speelgoedwinkel hoeft. Het is makkelijk zelf te maken. Zo werd van een plastic busje van een fotorolletje een hulsje gesneden waar met siliconenkit twee PET-flessen in werden vastgeplakt. Maar geen draaikolk. Het water stortte direct uit de bovenste fles naar beneden.

De Amerikaanse Tornado Tube heeft in het midden een kleinere opening. Dat is het geheim. En een kleinere opening kan een doe-het-zelver ook maken. In een plastic kurk werd een gat geboord met een doorsnee van 10 millimeter. Kurk met gat tot de helft in een wijnfles met water, andere wijnfles er op zijn kop bovenop. Maar het werkte niet. Voor een draaikolk moet je echt naar de speelgoedwinkel.