Australië en Indonesië, terreur en drugs

Australië wil nauwer samenwerken met Indonesië in de bestrijding van terrorisme. Australische drugssmokkel bezwaart de verhoudingen.

Australië doet zijn best om de banden met het noordelijke buurland Indonesië op het terrein van terreurbestrijding aan te halen. De conservatieve regering van de Australische minister-president John Howard onderhoudt uitstekende relaties met de Indonesische president Yudhoyono. Australische media duiden Yudhoyono routinematig aan als de ,,best mogelijke president'' van Indonesië, omdat hij democratie en Australië goed is gezind. Een groot deel van de Australische bevolking heeft echter grote huiver om de Indonesische overheid te vertrouwen.

Een 27-jarige schoonheidsspecialiste in opleiding staat model voor die vrees. Op de krantenfoto's ziet Schapelle Corby er na een jaar in een gevangenis op Bali nog steeds engelachtig uit. Ze werd met vier kilo marihuana aangehouden op het vliegveld van het eiland. Veel Australiërs zijn er heilig van overtuigd dat Corby onschuldig is en dat de drugs door een vergissing in haar surfboardverpakking waren beland. Vorige week werd het vonnis van Corby door een beroepsrechtbank in de Balinese hoofdstad Denpassar van twintig naar vijftien jaar celstraf teruggebracht.

De voornaamste breuk in het Australische wantrouwen in Indonesië ontstond in oktober 2002, toen Bali het Australische 11 september werd en bij bomaanslagen 88 Australiërs de dood vonden. Na een explosie bij de Australische ambassade in Jakarta vorig jaar (elf doden, geen Australiërs) en nieuwe aanslagen op Bali vorige maand (zeker twintig doden, onder wie vier Australiërs) is Australië doodsbang voor verdere fundamentalistische terreur.

Australiërs achten hun land kwetsbaar door de Australische militaire inzet in Irak en Afghanistan. Het islamitische Indonesië zou een bruggenhoofd kunnen zijn voor aanslagen op het Australische vasteland. Daarom kwam minister van Buitenlandse Zaken Alexander Downer vorige week met zijn gesprekspartners in Jakarta overeen dat Australië juridische experts zal sturen om de antiterreurwetten van Indonesië te versterken. Zondag maakte Australië bekend het personeel van de inlichtingendiensten te verdubbelen in de strijd tegen terreur.

Downer pleitte ook tegen strafvermindering voor wegens terreur veroordeelden, zoals Abu Bakar Ba'asyir, de geestelijk leider van Jema'ah Islamiyah, de organisatie die verantwoordelijk wordt gehouden voor de aanslagen. Ba'asyirs straf voor de aanslagen in 2002 werd onlangs bij de viering van de Indonesische onafhankelijkheid met vier en een halve maand verminderd tot 2,5 jaar en een nieuwe vermindering zou aanstaande zijn wegens de ramadan.

Australiërs verbijten zich bij die reducties en vinden tegelijkertijd de straf voor Corby buitensporig hoog. De beeldvorming over het lot van de arme Corby die in een chaotisch lijkend land onder onmenselijke omstandigheden wordt vastgehouden voedt de Australische xenofobie. De kennis van de Indonesische maatschappij gaat bij de meeste Australiërs niet verder dan het vertier in het overwegend hindoeïstische vakantieparadijs Bali.

De regering in Canberra doet er alles aan om ervoor te zorgen dat Corby haar straf in eigen land kan uitzitten. De Indonesische president Yudhoyono zei eerder dit jaar zich persoonlijk van de details van de Corby-zaak op de hoogte te zullen stellen. Het moet hem duidelijk zijn geworden dat hij met een akkoord een belangrijke barrière in de relatie tussen beide landen zal wegnemen.

Intussen is een nieuwe zaak van drugssmokkel door Australiërs voeding voor wantrouwen jegens Indonesië. Vorige week begonnen processen tegen negen jonge Australiërs waarvan de meesten op heterdaad op Bali werden betrapt bij heroïnesmokkel. Bij het inchecken op hun vlucht naar Sydney werd op hun lichamen tien kilo heroïne aangetroffen, na een tip van de Australische politie. De groep hangt de doodstraf boven het hoofd. ,,Een ongehoord precedent'', reageerden mensenrechtenorganisaties. ,,Dit suggereert dat de Australische regering een veel minder serieuze tegenstander van de doodstraf is dat deze wil doen denken'', verklaarde de voorzitter van de Australian Council of Civil Liberties Terry O'Gorman.