Politicus stapt vaak over naar media - en terug (gerectificeerd)

Politici die te boek staan als `scherp', vinden vrij snel hun weg naar de betaalde media. Ook andersom komt voor.

Oud-GroenLinks-leider Paul Rosenmöller is niet de enige oud-politicus die aan een nieuwe carrière is begonnen in de media.

Neem oud-Tweede-Kamerlid Rob Oudkerk (PvdA). Hij moest anderhalf jaar geleden aftreden als wethouder in Amsterdam, omdat hij zelf klant bleek te zijn geweest van de tippelzone op de Theemsweg, terwijl hij als wethouder moest beslissen over de sluiting van die tippelzone. Tegenwoordig treedt hij (betaald) op als politiek analist in het actualiteitenprogramma Barend en Van Dorp, bij Talpa. Daarnaast is Oudkerk in te huren als dagvoorzitter via Speakers Academy, opgericht door Albert de Booij die ook mede-oprichter was van de LPF. Dit bureau verhuurt overigens betrekkelijk weinig oud-politici, maar wel een hele reeks ondernemers, hoogleraren en televisie-journalisten. Een dag met Oudkerk op het podium kost twee- tot drieduizend euro, wat goedkoop is bij Speakers Academy. Oudkerk zit in dezelfde prijscategorie als oud-CPN'er Ina Brouwer en Ton Elias, voorheen bij Den Haag Vandaag. Oud-minister en -burgemeester Ed van Thijn kost 3.500 à 5.000 euro per dag, net als presentator Inge Diepman, ondernemer Harry de Winter en advocaat Oscar Hammerstein.

Felix Rottenberg heeft meer ervaring als presentator en interviewer dan als politicus, zo lijkt het. Toch kreeg hij pas begin jaren negentig landelijke bekendheid als voorzitter van de PvdA. Hij had lange tijd een politieke column in het Parool en presenteerde het politieke praatprogramma Duivels op de Amsterdamse zender AT5. Voor de NPS maakte hij Slot Rottenberg en Nederland Kiest en een serie over de straat waar hij opgroeide, de Akbarstraat. Hij zou begin 2003 samen met oud-hoofdredacteur van het Parool Matthijs van Nieuwkerk een nieuwe versie van actualiteitenrubriek NOVA presenteren, maar dat programma strandde binnen enkele weken.

Zijn twee jonge protegés, Lennart Booy en Eric van Bruggen, die na een landelijke campagne in 1999 níet werden gekozen tot duovoorzitters van de PvdA, werken sindsdien in de media en het media-advies. Booy presenteerde met Yoeri Albrecht het interview-programma Krachtstroom voor de Avro. En de geluidsdemonstratie op de Dam onder leiding van de Amsterdamse burgemeester Job Cohen, vlak na de moord op Theo van Gogh, was een idee van Lennart Booy. Die demonstratie was aanleiding voor het Amerikaanse weekblad Time om Cohen onlangs tot `Europese held' uit te roepen.

Twee D66-politici die de politiek verruilden voor bestuurlijke media-functies zijn oud-fractievoorzitter Gerrit-Jan Wolffensperger en oud-minister Roger van Boxtel. Wolffensperger was elf jaar Tweede-Kamerlid en werd in 1998 voorzitter van de publieke omroep. Roger van Boxtel was in het Tweede kabinet-Kok minister van grote steden en integratie (zonder departement) en vanaf begin vorig jaar voorzitter van de NPS (Nederlandse Programma Stichting). Eerder was Joop van der Reijden, oud-CDA-staatssecretaris van Volksgezondheid, voorzitter van de NOS en later Veronica.

Bij het CDA was Frits Wester woordvoerder van fractievoorzitter Elco Brinkman tot de (mislukte) verkiezingscampagne in 1994; sindsdien is hij journalist en al jaren politiek verslaggever van het RTL Nieuws.

Omgekeerd zijn er ook journalisten die de politiek ingingen. De bekendste is misschien wel oud-minister Hans van Mierlo die in de jaren zestig journalist was bij het toenmalige Algemeen Handelsblad (opgegaan in NRC Handelsblad) en later oprichter en partijleider van D66. Hans Hillen was zes jaar politiek verslaggever van het NOS-Journaal, later twaalf jaar Tweede-Kamerlid voor het CDA en vervolgens een jaar columnist bij weekblad Elsevier. Ook hij is voor 3.500 tot 5.000 euro per dag in te huren via Speakers Academy.

Marleen Barth verruilde in 1998 Trouw voor de PvdA-fractie in de Tweede Kamer. José Smits deed in dat jaar hetzelfde – zij kwam van de Volkskrant. Guikje Roethof, journaliste van HP de Tijd, werd Tweede Kamerlid voor D66. Ook Philomena Bijlhout verruilde Radio Rijnmond voor een kortstondig staatssecretariaat voor de LPF.

Eén grote partij schittert in het crossover-genre door afwezigheid: de VVD.

En dan zijn er de ambities die nog niet zijn verwezenlijkt, zoals die van oud-minister en -fractievoorzitter van de PvdA Jacques Wallage die sinds zeven jaar burgemeester is in Groningen.

Hij verzuchtte eens als Kamerlid dat hij graag hoofdredacteur zou zijn van een krant en dat hij dat ook zou kunnen. Of die van misdaad-verslaggever Peter R. de Vries die eind april aankondigde met zijn eigen `Partij voor Rechtvaardigheid, Daadkracht en Vooruitgang' mee te doen aan de verkiezingen in 2007.

Rectificatie / Gerectificeerd

In het artikel Politicus stapt vaak over naar media en terug (17 oktober, pagina 2) stond dat Felix Rottenberg is opgegroeid in de Akbarstraat, waarover hij een televisieserie maakte. Dat is onjuist.