`Koiman olé, olé, olé'

Bij de Portugese klassieker FC Porto-Benfica zaten zaterdag twee Nederlandse trainers op de bank: Co Adriaanse en Ronald Koeman. De laatste won.

Een goed verliezer is Co Adriaanse nooit geweest. Een paar maanden Portugal heeft daar geen verandering in gebracht. Nadat zijn club FC Porto zaterdagavond voor het eerst sinds 28 april 1991 in eigen huis een nederlaag leed tegen aartsrivaal Benfica, verlaat hij zonder zijn collega Ronald Koeman de hand te schudden het veld. De Nederlandse oefenmeester houdt het daarna bij een aantal korte zinnetjes in het Engels en Nederlands. ,,Een team dat meer scoort is beter.'' ,,Wij hebben wel meer balbezit gehad.'' ,,Natuurlijk is het frustrerend om na zo'n lange tijd de eerste trainer te zijn die van de naaste concurrent verliest.'' ,,Witte zakdoekjes? Nee, die heb ik niet gezien. Ik heb alleen de fans van Benfica daarmee zien zwaaien.'' ,,Ik ga er niet over, maar aan een vertrek denk ik niet.''

Adriaanse heeft verder weinig zin om woorden vuil te maken aan de klassieker in de Portugese voetbalcompetitie. Op een verzoek om zijn Nederlandse antwoorden te vertalen voor de Portugese pers gaat hij niet in. ,,Ik ben een trainer, geen vertaler.'' Na het verplichte perspraatje verdwijnt hij geruisloos de catacomben van het Estádio do Dragão in. Even verderop proberen Porto-fans de 2-0 nederlaag te wreken door de ruiten van de spelersbus van Benfica in te gooien. Of Adriaanse in het noorden van Portugal de tijd krijgt om te bewijzen dat hij een topcoach is, moet blijken. Woensdag wacht een cruciaal duel in de Champions League tegen Inter Milaan.

De gevierde Nederlander in Portugal heet voorlopig Ronald Koeman. De trainer die een paar weken onder druk stond na de zwakste seizoensopening in de clubhistorie, is even de held van `de adelaars'. Met een brede grijns staat de oud-voetballer van Barcelona in vloeiend Spaans iedereen te woord die om een reactie vraagt. ,,De eerste helft was niet goed van onze kant, maar na de rust hebben we het fantastisch gedaan'', zegt Koeman. ,,Deze zege is vooral mooi voor onze fans die jaren achtereen hier hebben geleden. Maar we moeten niet denken dat we nu de besten zijn. Net zomin als we een paar weken geleden na wat mindere wedstrijden niet in paniek raakten, moeten we ook nu beide benen op de grond houden. Wat er nu met Adriaanse gaat gebeuren, heb ik dit seizoen al meegemaakt.''

Voor de wedstrijd is het geloof in een goed resultaat bij de aanhang van FC Porto en coach Adriaanse nog groot. Uren voor het duel kleuren de straten in Porto al langzaam blauwwit. ,,Portoooo! Portoooo!'', schreeuwt de stadionspeaker hard door de microfoon. Tijdens de warming-up loopt Adriaanse onder het toeziend oog van tientallen camera's naar Koeman. De twee schudden handjes en wensen elkaar succes. ,,Dat vond ik klasse van hem'', zegt Koeman later.

Het elftal van Adriaanse probeert vanaf het eerste fluitsignaal zoals verwacht de aanval te zoeken, maar keer op keer stranden de pogingen op de gedegen defensie van de formatie van Koeman. Porto kan bij winst de grootste titelconcurrent al vroeg in het seizoen op een achterstand van zeven punten zetten, Benfica lijkt een gelijkspel al als een zege te zien. Na negen minuten veert Adriaanse op van de bank. Met gebarentaal probeert hij tactische boodschappen over te brengen. Na een half uur krijgt Benni McCarthy de eerste mogelijkheid de score te openen. De inzet van de Zuid-Afrikaan stuit op doelman Quim. Het is de enige grote kans die FC Porto krijgt.

Na rust wordt het geduld van Koeman beloond. Een snel uitgevoerde counter wordt in de 57ste minuut op verbluffende wijze afgerond door Nuno Gomes. De sluwe spits van Benfica kopt een voorzet van Nélson langs de aan de grond genagelde Vítor Baía. De aanhang van FC Porto is doodstil. Benfica viert groots feest. Zeven minuten later is het opnieuw Nuno Gomes die met een tweede treffer het duel beslist. Voor het eerst in veertien jaar dreigt een thuisnederlaag tegen Benfica.

De verbazing en het ongeloof slaan al snel om in woede en verdriet. Op het veld neemt Bruno Alves met een doodschop en een kopstoot wraak op Nuno Gomes. Een teken dat de frustratie bij FC Porto diep zit. Een week geleden liet Adriaanse nog weten dat fans die het niet met de speelwijze eens zijn, maar met witte zakdoekjes moeten zwaaien. Honderden fans geven tijdens het duel tegen Benfica aan zijn oproep gehoor, maar massaal wordt het hoofd van Adriaanse niet geëist. Met een groot doek waarop de namen van de nooit gekomen spitsen Robinho, Saviola, Kezman en Thomasson staan geschreven, keuren de fans zich eerder tegen het bestuur. Bij Benfica heerst een hosannastemming. ,,Koiman olé, Koiman olé '', zingen de `Benfiquistas'.

FC Porto staat na zeven speelronden nog altijd een punt voor op Benfica, maar de psychologische tik die Koeman heeft uitgedeeld, zal nog weken voelbaar zijn in het noorden van Portugal. Het is de zevende keer dat Koeman als coach van Adriaanse wint, andersom was dat nog nooit het geval. Volgens Adriaanse is het ,,geen toeval meer'', maar een echte verklaring heeft hij niet. Koeman wel: ,,Adriaanse is extremer in zijn speelwijze dan ik. De eerste keer dat ik tegen hem speelde was met Vitesse tegen Willem II. We wonnen met 0-4. Aanvallen is leuk, maar op het hoogste niveau moet je het middenveld controleren. Portugezen zijn een aanvallende speelwijze ook niet gewend. Zei Adriaanse dat hij meer balbezit had? Volgens mij krijg je daar in Portugal geen punten voor.'' Met een grote grijns stapte Koeman vervolgens uit het zaaltje dat Adriaanse al lang daarvoor met een bedrukt gezicht had verlaten. Ook in Portugal geldt dat je vooral vrienden hebt als je wint.