Italië wijst Prodi aan als uitdager van Berlusconi

Romano Prodi wordt de uitdager van premier Silvio Berlusconi bij de parlementsverkiezingen van komend voorjaar in Italië.

,,Een triomf voor Romano Prodi'', zo concludeert de linkse krant La Repubblica vanochtend. ,,Een zaak die alleen centrum-links aangaat, er is niks gebeurd'', aldus het journaal van één van premier Silvio Berlusconi's commerciële zenders.

Italië heeft gisteren voor het eerst kennisgemaakt met primaries, voorverkiezingen naar Amerikaans voorbeeld. Alle Italianen mochten hun stem uitbrengen op de kandidaat die volgens hen komend voorjaar Silvio Berlusconi moet gaan uitdagen tijdens de parlementsverkiezingen. Wie zijn stem in één van de tienduizend stembureaus uitbracht moest het ,,centrum-linkse project onderschrijven'' en éé euro voor de organisatiekosten betalen.

De uitkomst was geen verrassing: Roman Prodi kreeg driekwart van de stemmen. Maar de opkomst was wel zeer opvallend. Vier miljoen Italianen namen de moeite om hun stem uit te brengen, terwijl gerekend was op ruim een miljoen kiezers. Ze betaalden bovendien niet één, maar tien euro per persoon en spekten aldus spontaan de campagnekas van centrum-links met 40 miljoen euro.

,,Dit is het antwoord van de mensen op de arrogantie van de regeringscoalitie'', zo reageerde een uiterst gelukkige Prodi gisteravond tijdens zijn overwinningsfeest in Rome. De hoge opkomst is volgens Prodi ook een daad van protest tegen de wijziging van de kieswet die Silvio Berlusconi afgelopen week door het Huis van Afgevaardigden loodste. Prodi beloofde met de overwinning op zak er nu alles aan te doen om van de zeven centrum-linkse partijen een hechte eenheid te smeden.

Tot nu toe was gebrek aan een dergelijke eensgezindheid het grote probleem van de oppositie. Centrum-links bestaat uit zeven partijen: progressief katholieke groeperingen, marxisten, vage politici uit het centrum, communisten en diverse sociaal-democratische groepen. Daar omheen hangen nog vredesactivisten en niet partijgebonden volksbewegingen die aandringen op een socialer en vredelievender Italië. Al deze groepen zijn het eigenlijk maar over een ding eens: Silvio Berlusconi moet naar huis worden gestuurd.

Hoe en onder wiens leiding de huidige premier moet worden verslagen is permanent onderwerp van felle polemieken gewest. Prodi, de man die Berlusconi in 1996 bij de verkiezingen versloeg, gold voor velen al als de gedoodverfde toekomstige leider, toen hij nog voorzitter van de Europese Commissie (1999-2004) was.

Maar sinds hij terug was uit Brussel en net als in 1996 van de zeven partijen een alliantie probeerde te smeden, eerst onder de naam `Olijf' en later als `de Unie', werd hij tegengewerkt. Sommige leiders van de afzonderlijke partijen vreesden hun invloed te verliezen, en de radicale linkse partijen herkenden zich niet in de door Prodi voorgestelde sociale politiek.

In een alles-of-niets poging om uit deze impasse te komen kwam Prodi met het voorstel om voorverkiezingen te houden, waarbij iedereen die centrum-links een warm hart toedraagt zijn mening zou kunnen geven over de toekomstige voorman. Zelf partijloos hoopte hij zo zijn leiderschap van de centrum-linkse coalitie te schragen. Nu vier miljoen Italianen de moeite hebben genomen om te stemmen en Prodi driekwart van de stemmen achter zich kreeg, is hij daarin met vlag en wimpel geslaagd. ,,Nu zal ik aan een echte Olijf-lijstverbinding gaan werken'', zei Prodi.

De 68-jarige Prodi zal zich daarbij als een heuse kameleon moeten gedragen om alle geledingen tevreden te houden. Nu eens zal hij zich weer voordoen als katholiek die het homohuwelijk een brug te ver vindt. Dan weer moet hij als een soort communist opkomen voor de werklozen, of als vredesactivist de terugtrekking van alle troepen uit Irak eisen.

Silvio Berlusconi reageerde gisteren ironisch op de overwinning van Prodi en diens kansen bij de verkiezingen volgend jaar. Prodi's voorsprong in alle peilingen negerend zei de Italiaanse premier: ,,Prodi kan alleen maar verkiezingen winnen als enkel linkse stemmers deelnemen.''