`Bouwtop moet worden vervangen'

De bouwsector in Nederland is alleen in staat schoon schip te maken na de bouwfraudeaffaire als op grote schaal topfunctionarissen op directie- en managementniveau worden vervangen. De huidige generatie managers is niet in staat de door het kabinet bepleite `cultuuromslag' in de bouw door te voeren.

Dit concludeert organisatieadviseur L. Vulperhorst in het onderzoek `Verzwegen onderneming' waarop hij vanmiddag is gepromoveerd aan de Universiteit Leiden. Vulperhorst trekt deze conclusie op basis van interviews met topfunctionarissen en enquêtes onder 350 medewerkers van de honderd grootste bouwbedrijven in Nederland.

Uit de enquêtes blijkt onder meer dat bouwondernemers publieke opdrachtgevers volslagen `incompetent' en onprofessioneel vinden. Volgens Vulperhorst illustreert dit oordeel ,,gebrek aan inzicht in wat de belangrijkste toegevoegde waarde kan zijn van een dienstverlenende onderneming''.

Uit de enquêtes blijkt verder dat het in de bouwbranche zelf ontbreekt aan competentie en professionaliteit om de `kwaliteitssprong' te maken die nodig is om intern het aanbestedingsbeleid te moderniseren.

Tachtig procent van de leidinggevenden van de grote bouwbedrijven onderschrijft de stelling in de enquête dat `de huidige generatie leidinggevenden zich moet afvragen of zij genoeg aanzien hebben om de gewenste cultuuromslag te kunnen bewerkstelligen'. De parlementaire enquêtecommissie Bouwnijverheid en de strafprocessen tegen een aantal bouwbedrijven en directieleden hebben volgens Vulperhorst niet tot personele consequenties geleid.

Topfunctionarissen kijken in de gevoerde gesprekken ook niet met schaamte terug op de jarenlange praktijk van prijsafspraken en kartelvorming in de bouw. ,,We hadden geen geschreven regels, maar wel een soort van gedragscode voor de groep. Het belangrijkste was dat we elkaar konden vertrouwen. In die zin waren we `mannen van eer' (..) Je wist dat je elkaar nodig had'', aldus een van de geïnterviewde topfunctionarissen.

In een reactie zegt voorzitter Brinkman van werkgeversorganisatie Bouwend Nederland dat zich op grote schaal `verjonging' van personeel voltrekt in de bouwsector. ,,Er is op de werkvloer inmiddels een nieuwe generatie aangetreden'', zei hij vanmiddag tijdens de presentatie van het onderzoek. Het dedain in de branche over de publieke sector is volgens Brinkman vooral een uiting van relativering bij de oudere generatie die al eerder betrokken is geweest bij pogingen om andere verhoudingen met de overheid te vinden.