`Bagdad Blues' is meeslepend

Een hotelkamer en een man alleen: dat dwingt tot heftige erotische fantasieën en een onstuitbare gedachtenstroom. Acteur Reinout Bussemaker speelt de hoofdrol in Bagdad Blues, geregisseerd door Willibrord Keesen. Schrijver Paul Pourveur schreef een indrukwekkende tekst waarin subtiele herhalingen zorgen voor een bijna muzikale structuur. Het is een monoloog van anderhalf uur, en het is zeldzaam meeslepend theater; levendig en rijk aan tal van accenten.

Bussemaker heeft een verwilderde haardos en nadrukkelijk verwassen kleren. Hij zit in een kille hotelkamer met slechts een bed, een glanzende vloer en een achterwand die telkens van kleur verandert. Deze ruimte staat voor alle hotelkamers waar de hoofdpersoon ooit met een dame verbleef, variërend van het Crowne Plaza Hotel in Maastricht tot het befaamde Chelsea Hotel in New York. Telkens begint een stuk monoloog met het noemen van een plaats plus hotelnaam, bijvoorbeeld `Milaan, Hotel Paradiso, Via Inferno'. En dan kan de taal losbranden.

Tegelijk brandt de herinnering aan een van de vele geliefde vrouwen los die de hoofdpersoon in de foyer of binnentuin van die hotels heeft ontmoet. Pourveurs tekst is niet altijd even zachtaardig, integendeel. Liefde is eerder je ,,te pletter neuken'' dan getuigenis van innigheid of tederheid. Toch werkt die harde toon goed, want het versterkt de radeloosheid van de hoofdpersoon. Sinds de breuk met zijn grote liefde zoekt de hoofdpersoon vergetelheid bij tal van andere vrouwen. Zijn obsessie voor de schoonheid van vrouwen is allesverterend. Vanaf een terras aanschouwt hij het `defilé van de decolletés' en komt tot de overtuiging dat een toevallig decolleté het mooiste is.

De ondertoon van Bagdad blues is politiek geladen. Een van de geliefde vrouwen, Martine, spant zich in voor een gelukkige en vreedzame wereld. De Iraakse stad Bagdad is het toneel van strijd, autobommen, dodem en verminkte lichamen. Er is ook een Bagdad in de Amerikanse staat Arizona, een mijnwerkersplaats. Zo meandert de tekst langs plaatsnamen, hotels, geliefden en natuurlijk de eenzame tobberijen van de man.

Het is alsof gedachtencirkels van de man steeds kleiner worden, steeds claustrofobischer. Met tussenzinnen en terzijdes, waarin de acteur als het ware naar zichzelf als personage kijkt, wordt Bussemaker ook steeds grimmiger jegens zichzelf. Hij erkent zijn wanen. Een fraai rekwisiet is het lichtgevende konijn dat de acteur af en toe streelt. Het doet denken aan De Avonden van Gerard Reve, waarin een knuffelkonijn zorgt voor verzoening. Dan valt meteen op hoeveel Pourveurs tekst en Reve met elkaar te maken hebben. In de weergaloze stroom van Pourveurs taal zorgt Bussemakers acteertalent voor ontroering en turbulente spanning.

Voorstelling; Bagdad Blues van Paul Pourveur door Keesen & Co. Gezien: 15/10 Stadsschouwburg, Arnhem. Tournee t/m 17/12. Inl. 026-3512418 of www.keesen-co.nl.