Voor een meisje

,,De Russen noemen Levon Aronian een genie'', zei Genna Sosonko, en doordat we ergens waren waar Hein Donner vroeger vaak kwam, moest ik denken aan wat die eens zei over een televisie-interview met Marten Toonder: ,,Hij sprak een half uur alleen over geld, een teken van het ware genie.''

Van Aronian meende ik me ook zoiets te herinneren, een interview in het maandblad Schach, met de kop `Goed schaken en veel geld verdienen'. Toen ik het nakeek bleek het minder hebzuchtig te zijn dan ik het onthouden had. Aronian zei in 2003 over zijn doel in het leven: ,,Sterk spelen, veel geld verdienen, om een groot huis voor mij, mijn familie en mijn vrienden te kopen.'' Uit dat interview kwam hij naar voren als een vriendelijke ironicus, die vragen graag met een grapje beantwoordde.

Drie jaar eerder was hij op 18-jarige leeftijd met zijn ouders uit Armenië naar Duitsland verhuisd. Zijn vader was fysicus, maar de fabriek waarvoor hij werkte was in het post-communistische Armenië van laserkristallen overgegaan op de fabricage van popcorn en daardoor was er geen werk meer voor hem. Toch was de belangrijkste reden voor de verhuizing het rijke schaakleven in Duitsland, waar zoon Levon van zou kunnen profiteren. Maar is schaken niet juist in Armenië erg populair? vroeg de interviewer van Schach. Aronian legde uit dat het erg tegenviel, zo was er daar bijvoorbeeld maar één televisie-uitzending per week over schaken, van slechts een kwartier.

Aronian is nu tiende op de wereldranglijst en hij is uitgenodigd voor het Corustoernooi van volgend jaar, zijn eerste toernooi met de wereldtop. ,,Ben je er klaar voor om tegen de groten te spelen?'' vroeg de Russische journalist Misja Savinov hem vorige maand. ,,Natuurlijk niet. Ik heb geen openingsvoorbereiding, maar ik zal in december beginnen een paar openingen te bestuderen. Mijn enige voordeel tegenover deze beesten is mijn volstrekte onwetendheid en frisheid van denken.''

Je kunt je moeilijk voorstellen dat hij het echt zo luchthartig zal aanpakken en pas in december een paar openingen zal gaan bestuderen als hij in januari tegen de wereldtop moet aantreden. Frisheid van denken heeft hij in ieder geval wel, want hij was al twee keer winnaar van het Fischerandomtoernooi in Mainz, waar de beginpositie van de stukken door loting wordt bepaald, zodat er geen openingstheorie is.

Afgelopen week won Aronian een zeer sterk toernooi in Stepanakert, de hoofdstad van Nagorno Karabach. Ivan Sokolov werd daar vierde en de B-groep werd gewonnen door Erwin l'Ami, samen met de Armeniër Petrosian en de Rus Grigoriants.

In de partijen uit Stepanakert zag ik het genie van Aronian niet opzichtig flonkeren, maar wel in een partij die hij eerder dit jaar in het Aeroflottoernooi speelde. Over het stukoffer dat hij in de opening bracht zei hij tegen Savinov: ,,Ik wilde indruk maken op een meisje, zodat ze zou zeggen: kijk eens wat een zet, wat een speler!''

Aronian-Popov, Aeroflot Open 2005

1. d4 d5 2. c4 c6 3. Pc3 Pf6 4. e3 a6 5. Pf3 b5 6. c5 g6 7. Db3 a5 8. Pe5 Lg7 9. Pxb5 Het kan niet alleen voor het meisje zijn geweest, dit offer, want twee ronden later deed Aronian het ook tegen Bu Xiangzhi. Die partij werd remise. 9...cxb5 10. Lxb5+ Kf8 11. 0 0 La6 12. a4 Pe4 13. Pd3 Lb7 14. f3 Pf6 15. Pe5 Dc7 16. Ld2 h5 Als zwart blokkeert met 16...Pc6 worden de witte pionnen na 17. Lxc6 Lxc6 18. Db6 Dxb6 19. cxb6 Lb7 20. b4 erg gevaarlijk. 17. c6 Lc8 18. e4 Db6 19. Le3 Le6 20. Tac1 Pa6 Na 20...dxe4 wint wit met 21. c7 21. f4 Pc7 Nu zou 21...dxe4 falen op 22. d5 Lxd5 23. Lxb6 Lxb3 24. Lxa6 en na 21...Pxe4 komt fraai 22. Dxd5 Lxd5 23. Pd7+ 22. f5 Lc8 Zo staat de partij in de database, maar ik denk dat er in werkelijkheid 22...gxf5 23. exf5 Lc8 is gespeeld, anders is het moeilijk te begrijpen waarom wit op de volgende zet niet meteen toeslaat met 23. fxg6. 23. Tc5 La6 24. Lg5 Lc8 Hij ziet niet meer wat hij doen moet. 25. Kh1 Pxe4

jmimMfMd

mMbMagcM

MeGmMmgm

aIDgBGCg

GmMAhmMm

mKmMmMmM

MAMmMmGA

mMmMmJmL

Nu volgt een buitengewoon fraaie combinatie. 26. Lxe7+ Eerst een stukoffer. 26...Kxe7 27. Txd5 Dan een kwaliteitsoffer. 27...Pxd5 28. Dxd5 Pg5 29. Pxg6+ En nog een stukoffer. 29...fxg6 30. Te1+ Le6 31. Txe6+ Kf8 Na 31...Pxe6 32. Dxe6+ Kf8 33. Dd6+ gaat zwart mat. 32. Dd6+ Kg8 33. Lc4 Kh7 34. Te7 gxf5 35. Df6 Thg8 36. Dxg5 Zwart gaf op. Na 36...Dc6 volgt 37. Le6, waarna zwart de dame moet geven en vervolgens nog meer materiaal.