Voetbalkapitalisme?

FIFA-voorzitter Joseph Blatter hekelde afgelopen week de uitwassen van het moderne voetbalkapita- lisme. Is zijn vrees terecht dat grote geldschieters de doodsteek zijn voor het voetbal?

Jeu Sprengers, voorzitter KNVB: ,,We moeten geen dag langer wachten met kijken naar hoe we de bestaande situatie kunnen veranderen. De tweedeling tussen arme en rijke clubs is een feit. Dat is slecht als je de competities overeind wilt houden. In Engeland lopen de toeschouwersaantallen terug. Niemand komt kijken naar een club die altijd wint. Een salarisplafond is echter een illusie. Beperkende maatregelen werken niet. Ik pleit voor meer transparantie bij makelaars. Het opeenhopen van grote spelers bij één club kan een gevolg zijn van bevoordeling door agenten.''

Kees Ploegsma, spelersmakelaar: ,,Er zit een kern van waarheid in Blatters verhaal. Ik neem aan dat hij doelt op de paar Russen die de spelersmarkt afstropen. Zo krijg je grote selecties met topspelers op de bank of de tribune. Je onthoudt het publiek dan iets. In elk land is er een scheiding tussen de top-5 en de rest. Maar de verschillen tussen clubs schieten nu door het plafond. Geen gezonde ontwikkeling voor het voetbal. Het imago van louche makelaars bestaat helaas – dat komt mede doordat de drempels zijn verlaagd. Ik ben voor aanvullende beroepseisen, want het vak van spelersmakelaar doe je er niet zomaar even bij. Een salary cap werkt niet, omdat er zoveel zijwegen zijn – bijvoorbeeld met imagorechten – om een speler toch iets extra's te geven.''

Riemer van der Velde, voorzitter Heerenveen: ,,De club van Blatter is gezien de tv-mogelijkheden (verkoop uitzendrechten, red.) toch zelf de grootste? En de Europese voetbalbond heeft met de Champions League de grote clubs in het zadel geholpen. Een salarisplafond is niet haalbaar in onze huidige maatschappij. Wat ooit begon met de rijke Amerikaanse filmsterren, is via het Amerikaanse basketbal en tennis in het voetbal gekomen. Sterren zijn interessant voor televisiebazen en het publiek. Daar kun je weinig aan veranderen. Wat Blatter wel kan doen, is andere afspraken maken met makelaars. Jeugdspelers verdienen een goede opleiding en begeleiding. Gelukkig staat een team van topspelers niet garant voor een toppositie. Mooi voorbeeld is Real Madrid.''

Piet de Visser, scout van PSV: ,,Goed georganiseerde clubs doen niet aan mensenhandel. Er moet paal en perk gesteld worden aan illegale makelaars die wurgcontracten afsluiten en jonge spelers in een land droppen. De FIFA moet optreden tegen louche makelaars en zich daar druk om maken. Clubs moeten dat soort makelaars boycotten. In Nederland is het nu een beetje doorgeslagen en mogen we talenten beneden de 18 niet meer halen. De scouts worden neergezet als kinderhandelaren. Als je een jongetje uit de Braziliaanse sloppenwijken die de straat opgestuurd wordt om te gaan stelen hier een voetbalopleiding kunt geven, is dat toch een redding uit de armoede? Maar kom je met zo'n jongen naar Nederland, dan staat het hele land op zijn kop. Ik ben voorstander van een vrije wereld, waar talenten de mogelijkheid krijgen om zich – waar dan ook – te ontplooien.''

Ruud Koning, hoogleraar sporteconomie: ,,De trend is dat internationale competities voorspelbaarder worden en de spanning verdwijnt. Daar heeft het stadionbezoek onder te lijden. De financiële verschillen tussen clubs zijn groot, maar vertalen zich gelukkig niet direct in sportieve verschillen. Het element van toeval en verrassing is nog steeds aanwezig in het voetbal. Het probleem met jonge spelers is dat je hen niet kunt tegenhouden. Voor makelaars en clubs gaat het er om snel winst te maken. Een jeugdopleiding levert als investering niet zo veel op. De grote clubs halen bij ander clubs de krenten uit de pap. Een salary cap is een interessant instrument, maar het is geen sinecure om dat goed te coördineren. Wil je dat wereldwijd vaststellen, dan heb je een heel vergadercircuit nodig. Spelers kunnen bovendien altijd bijbetaald worden door een geldschieter. De eigen regulering van de spelersmakelaars is niet sterk. Daar zou de FIFA wat aan kunnen doen.''