Noodlot: terreur en sharia

Hoe zou het gaan met Irak? Deze vraag is niet alleen voor de Irakezen maar voor het hele Midden-Oosten van levensbelang. Vandaag stemmen de Irakezen over de definitieve grondwet. Eerder gingen zij, ondanks terreurdreigingen, naar de stembus om op basis van de voorlopige grondwet een parlement te kiezen. Deze verkiezingen waren een groot succes. Met uitzondering van een grote meerderheid van soennieten zijn de Irakezen gaan stemmen en een absolute meerderheid heeft gekozen voor de samenstelling van het huidige parlement. De huidige Iraakse overheid die de Iraakse staat representeert, is derhalve legitiem en democratisch. Hieraan valt niet te twijfelen. De sjiieten, Koerden, Turkmenen, communisten, liberalen en andere seculiere bewegingen maken deel uit van het huidige parlement. Desalniettemin heeft een krachtige soennitische beweging een verkeerde keuze gemaakt: sommige soennieten staan achter Al-Qaeda-voorman al-Zarqawi en anderen ondersteunen de Ba'athisten. Deze lieden terroriseren de bevolking in een aantal gebieden en ook in de hoofdstad Bagdad.

Of een grote meerderheid van de soennieten voor deze terroristen heeft gekozen, kan niet worden vastgesteld. Je kunt van mensen die geterroriseerd worden moeilijk een vrije keuze verwachten. Langzamerhand begint in de Arabische wereld door te dringen dat de klok voor de soennieten op vijf voor twaalf staat. De soennieten hebben een emotioneel probleem. Zij zullen nooit meer de absolute macht in handen kunnen krijgen. En de sjiieten hebben pijnlijke ervaringen met het eertijdse regime van Saddam Hussein. Maar dat is niet alles. Ze hebben ook nare herinneringen aan de Saoedische wahabisten die ooit het takfir (tot ongelovig verklaren) hadden uitgesproken over de sjiieten en die als een moorddadige bende de sjiitische steden binnentrokken. De graftombe van imam Hoessein, een sjiitisch heiligdom in Karbala, werd daarbij vernield en duizenden mannen werden vermoord. Vrouwen en kinderen werden geheel in overeenstemming met de islamitische traditie als buit meegenomen. Dit gebeurde in 1802. Toch hebben de sjiieten zich in de voorbije jaren zeer gematigd en verzoeningsgezind opgesteld jegens de soennieten. Deze redelijke opstelling wordt terecht door de Amerikanen en Britten aangemoedigd. Maar waar blijft de soennitische zelfkritiek?

Een paar weken geleden heeft al-Zarqawi, de leider van Al-Qaeda in Irak, alle sjiieten tot ongelovigen verklaard (takfir). Hij wilde een theologische legitimatie verschaffen aan al die terreuraanslagen op de sjiieten. Dat was onthutsend. De Arabische media verspreidden immers sprookjes over de aanslagen op de burgerdoelen, alsof deze aanslagen door de CIA of de Britten werden gepleegd. Niemand wilde aanvaarden dat de jihadisten meer slachtoffers hebben gemaakt onder de Irakezen dan de internationale troepenmacht.

Voor de islamitische media was natuurlijk het Abu Ghraib-schandaal belangrijker dan honderden onschuldige burgers die dag in dag uit door de moslimsterroristen werden vermoord. De Iraanse machthebbers vertelden dezelfde sprookjes over de aanslagen. De oorlogsverklaring van al-Zarqawi aan de sjiieten ontmantelde de leugens. Plotseling werd Iran echt boos op al-Zarqawi. En de bazen van al-Zarqawi weten dat je in het Midden-Oosten niet moet gaan ruziën met de Iraanse machthebbers.

Maar al-Zarqawi, verblind door bloed en lijken, zag de waarheid niet: Al-Qaeda is weliswaar een terroristische organisatie, maar de Iraanse overheid representeert het staatsterrorisme en is bevriend met Syrië, de Zuid-Libanese Hezbollah, Hamas, de Islamitische Jihad en verschillende terroristische groeperingen in Afghanistan en Irak. Iraniërs zijn geen Amerikanen, ze vinden je, naar welk gat je ook vlucht. Wat een blunder van al-Zarqawi. Je gaat toch niet ruziën met het opperhoofd van het moslimterrorisme.

Ayman al-Zawahiri, de plaatsvervangend chef van Al-Qaeda, is nu ook een beetje teleurgesteld in al-Zarqawi. Ayman al-Zawahiri heeft in een brief aan al-Zarqawi zijn ongenoegen geuit over de wijze waarop al-Zarqawi de jihad leidt in Irak. Al-Qaeda wil niet oog in oog komen te staan met de Iraanse geheime dienst en zijn vrienden. Het terrorisme in Irak loopt langzamerhand vast. Ze hebben te weinig Amerikanen en Britten en te veel Irakezen vermoord.

In de preambule van het ontwerp voor de Iraakse grondwet staat dat het terrorisme en takfir de vorming van het nieuwe Irak in de weg staan. Daarom verbiedt de grondwet dit.

Maar tegelijkertijd bevat deze grondwet een aantal contradicties. Enerzijds wordt de islam beschouwd als basis van de wetgeving en mag derhalve geen wet daarmee in strijd zijn. Anderzijds wordt gesteld dat alle Irakezen ongeacht hun geloof, sekse, ras en opvattingen gelijk zullen worden behandeld door de wet.

Hoe valt dit te rijmen met de discriminatoire bepalingen van de koran en de sharia ten aanzien van vrouwen, joden, christenen en andersdenkenden? Volgens deze grondwet mogen rechten worden beperkt ten behoeve van de publieke moraal. Wat betekent dat? Ik vrees dat de shariaexperts dit zullen gaan bepalen. Deze experts vormenm een regelrecht gevaar voor de toepassing van de mensenrechten. Volgens de grondwet moeten zij deel uitmaken van het Iraakse Constitutionele Hof. Nu begrijp ik beter waarom de fundamentalistische sjiieten deze grondwet willen invoeren. Terroristenleider al-Zarqawi moet 's nachts in plaats van bommen maken deze grondwet bestuderen.

Hoe nu verder? Een grondwet voor heel Irak is beter dan geen grondwet. Zelfs de seculiere Irakezen vinden dat. En ze hopen dat, als eenmaal de stabiliteit is hersteld, ook een groot deel van de sjiieten voor een seculiere samenleving zal kiezen. In dit scenario wordt vooral rekening gehouden met de aanwezigheid van de Koerden. En omdat die niet gauw door de Amerikanen en Europeanen in de steek worden gelaten, rekent men op een seculier tegenwicht.

Kunnen de Irakezen ooit aan dit noodlot ontsnappen? Nee. Elke vorm van politieke transitie zou hun met deze politieke, theologische en etnische conflicten hebben geconfronteerd, waarvoor geen snelle oplossing bestaat. Terreur en sharia, dit is het noodlot.