Fossiel wijst op grote ouderdom van `vogeldino's'

Een fossiel van een vogelachtige dinosaurus uit Argentinië wijst uit deze zogeheten dromaeosaurissen veel ouder zijn tot nu toe gedacht. Van belang is vooral dat deze dino's met hun nieuwe ouderdom van 180 miljoen jaar oud genoeg zijn om voorouder te zijn van Archaeopteryx. Archaeopteryx is een beroemde vroege vogel waarvan de fossielen circa 150 miljoen jaar oud zijn. Het nieuwe fossiel, Buitreraptor gonzalezorum, is aldus een nieuwe aanwijzing dat de directe voorouders van vogels onder de dromaeosaurussen moeten worden gezocht (Nature, 13 oktober).

Het nieuwe fossiel is een zeer goed bewaard gebleven tweebenige dinosaurus ter grootte van een flinke haan die vlees at en snel kon rennen. Het fossiel zelf is niet meer dan 90 miljoen jaar oud. Maar de vindplaats wijst op grote ouderdom van de dromaeosaurissen. Peter Makovicky van het Field Museum en zijn collega's baseren hun conclusies over de vroege evolutie van de groep op verschuivingen van continenten over het aardoppervlak. Tot nu toe waren dromaeosaurussen (zoals de beroemde velociraptor, Utahraptor, microraptor en sinornithosaurus) alleen gevonden in gesteentelagen in Azië en Noord-Amerika die stammen uit het begin van het Krijt (circa 125 miljoen jaar geleden). Volgens de onderzoekers is Buitreraptor het eerste Zuid-Amerikaanse fossiel waarvan vaststaat dat het behoort tot de dromaeosaurussen. Dat betekent dat de Amerikaanse, Aziatisch en Zuid-Amerikaanse vogelachtige dinosaurussen een gemeenschappelijke voorvader moeten hebben gehad die tenminste 180 miljoen jaar geleden leefde, namelijk voor de opsplitsing van Pangaea (een landmassa waarin alle continenten verenigd waren). Anders kan het dier niet in Zuid-Amerika terecht zijn gekomen.Het fossiel van Buitreraptor is ontdekt op de beroemde fossiele vindplaats La Buitrera in Patagonië, ruim 1100 kilometer ten zuidwesten van Buenos Aires. Het dier had lange achterpoten en verlengde voorarmen en sterke schouders die volgens de onderzoekers hielpen om prooi te grijpen. Net als andere dromaeosaurussen had buitreraptor een verlengde klauw aan de tweede teen van zijn poot. Het dier had een lange staart en heeft in vergelijking met nauwe verwanten een smalle bek en relatief kleine wijd uiteenstaande tanden, mogelijk een evolutionaire aanpassing voor de jacht op kleine zoogdieren, hagedissen en slangachtigen, fossielen die zijn ontdekt in de buurt van Buitreraptor.