Dak- en thuislozen met een uitkering krijgen ook zorgtoeslag

Dak- en thuislozen halen eens in de maand hun uitkering op in contanten bij de sociale dienst. Zij beschikken niet over een girorekening, maar wel over een postadres. Wanneer het nieuwe zorgstelsel ingaat, zullen zij er fors op achteruit gaan. Hun verzekering wordt wel volledig afgetrokken van de uitkering, maar zij hebben geen kans op teruggave via de belastingdienst. Die wil immers alleen geld storten op een bank of gironummer. Hoe wordt ervoor gezorgd dat deze kwetsbare groep niet nog verder afglijdt?

(Elise van Keulen, Den Haag)

Voor dak- en thuislozen die nu in het ziekenfonds verzekerd zijn, geldt wat voor alle ziekenfondsverzekerden geldt: hun verzekeraar is verplicht een aanbod te doen dat zoveel mogelijk overeenkomt met de huidige verzekering. Ook wanneer ze niet reageren zijn ze volgend jaar automatisch verzekerd. De meeste dak- en thuislozen hebben een postadres bij de sociale dienst. Daar halen ze hun uitkering op. Sociale diensten kunnen de verzekeringspremie op die uitkering inhouden, als de dakloze dat wil.

De zorgtoeslag, die ziekenfondsverzekerden compenseert voor een duurdere zorgverzekering volgend jaar, moet gestort worden op een bank- of gironummer, maar dat hoeft niet de eigen rekening te zijn. Dat kan ook het rekeningnummer van de sociale dienst, de maatschappelijke opvang of een andere welzijnsorganisatie zijn. De zorgtoeslag kan dan weer verrekend worden met de bijstandsuitkering en de verzekeringspremie. Sociale diensten vrezen een ,,administratiekantoor voor kwetsbare groepen worden'', zegt voorzitter Thissen van die sociale diensten. Problemen verwacht hij niet direct in januari, wel later in het jaar.

Zorgverzekeraars mogen wanbetalers namelijk na drie maanden schorsen. Dat kan nu ook. Verschil is dat mensen nu, ook al betalen ze geen premie, van rechtswege verzekerd zijn. Vanaf volgend jaar zijn mensen verplicht verzekerd, de verantwoordelijkheid ligt dan bij henzelf. Wie niet verzekerd is kan over hooguit vijf jaar, met terugwerkende kracht, een boete krijgen van 130 procent van de verschuldigde premie. Ook de ontvangen zorgtoeslag in die periode moet worden terugbetaald. De onverzekerde heeft in de periode dat hij niet verzekerd was ook geen recht op vergoeding van ziektekosten. Ook niet na betaling van de boete. Nu zijn circa 250.000 Nederlanders onverzekerd.

De redactie beantwoordt vragen van lezers over het nieuwe zorgstelsel. Vragen per e-mail naar zorgstelsel@nrc.nl.