Tien vragen over de vogelgriep

De vogelgriep nadert en levert bij intensief contact dodelijk gevaar op voor mensen en vogels.

Het Aziatische vogelgriepvirus H5N1, dat ook dodelijk kan zijn voor mensen, is nu in Turkije gesignaleerd.

Hoe gevaarlijk is het H5N1-vogelgriepvirus dat nu vogels in Turkije en Roemenië ziek maakt?

Het is voor mensen moeilijk om met het nu heersende vogelgriepvirus besmet te raken. Om er ziek van te worden is intensief contact met zieke vogels nodig. Maar wie besmet raakt, heeft een flinke kans om te overlijden. Ongeveer de helft van de mensen die ziek wordt, gaat eraan dood. De meesten van de ruim 60 mensen die de afgelopen twee jaar aan H5N1-griepvirus in Zuid-Oost-Azië zijn overleden, hadden zieke vogels geslacht en bereid. Of ze hadden hun gewonde vechthanen verzorgd. Of traditionele gerechten met bijvoorbeeld rauw eendenbloed gegeten.

Mag ik nog op reis naar Turkije en Roemenië?

Ja. En vakantiegangers kunnen ook naar Indonesië, Vietnam en Thailand, waar hetzelfde virus al twee jaar sterfte onder pluimvee en waterwild veroorzaakt. Er is geen negatief reisadvies.

Welke persoonlijke voorzorgsmaatregelen kan ik treffen?

Vermijd direct contact met watervogels en pluimvee. Ook met mest, veren en dons. Ga niet naar markten waar levende dieren worden verkocht. Werk hygiënisch bij het bereiden van vogelvlees. En gaar het goed. Het virus gaat dood bij een temperatuur boven de 70 graden.

En áls ik reis naar een land waar zieke vogels zijn, hoe voorkom ik dat ik na terugkomst de kippen van de buren besmet?

Het is verboden om vlees, kaas, melk, veren, dons en jachttrofeeën mee op reis te nemen. Er kan virus in zitten. Commerciële import van vogels, vlees, veren en dons (voor dekbedden) uit landen waar de vogelgriep is vastgesteld, wordt steeds onmiddellijk verboden. Het virus kan zich ook via schoenen, kleren, autobanden en laadruimten verspreiden. Maak die schoon met een desinfecterend middel.

Is mijn huisarts goed op de hoogte?

Dat hangt er van af hoe goed de dokter zijn vak bijhoudt. Alle huisartsen versturen dezer dagen de uitnodiging aan hun risicopatiënten voor de jaarlijkse griepprik. Risicopatiënten zijn alle 65-plussers en mensen met chronische ziekten als diabetes, astma en hart- en vaatziekten. Kippenhouders en mensen die intensief met vogels in contact komen, horen nu in dat rijtje. Het vaccin in de griepprik beschermt niet tegen de vogelgriep H5N1. Wel tegen virussen die jaarlijks voor de winterse griepgolf zorgen. De gewone griepvirussen zijn H1N1- en H3N2-influenza A virussen, en een influenza B virus. De winter is het gevaarlijkst, want dan zitten mensen bij elkaar in kleine ruimten. In Nederland overlijden jaarlijks 1.000 tot 3.000 mensen aan die jaarlijkse griepgolf. [Vervolg VRAGEN: pagina 3]

PAGINA

Vaccinatie zinvol tegen mengvirus

[Vervolg van pagina 1]

Waarom is er geen vaccin tegen het H5N1-virus?

Dat is ontworpen, maar verdere productie heeft eigenlijk pas zin als er een H5N1-virus is ontstaan dat zich wereldwijd onder mensen verspreidt. Dat pandemische virus zal andere eigenschappen hebben dan het virus dat nu vogels en incidenteel een mens ziek maakt.

Wat is dan de zin van vaccinatie met het nu beschikbare griepvaccin?

Dat is eigenlijk alleen ter preventie bedoeld. Om te verhinderen dat in het komende griepseizoen mensen tegelijkertijd met een bestaand mensengriepvirus en met het vogelgriepvirus worden geïnfecteerd. Bij zo'n gelijktijdige infectie met twee virussen kan er een nieuw mengvirus ontstaan dat de eigenschappen van vogelgriep (erg ziekmakend) en mensgriep (makkelijk verspreidend) combineert.

Waarom is er plotseling zo'n angst voor het ontstaan van een wereldwijde epidemie, nu het virus in Turkije onder vogels heerst?

Onder deskundigen bestaat die angst al sinds begin 2004 toen de H5N1-vogelpest in Zuidoost-Azië uitbrak en onvoldoende werd bestreden. De epidemie onder het pluimvee en waterwild `zeurt' daar nu al bijna twee jaar door. De Wereldgezondheidsorganisatie heeft op diplomatieke wijze ernstige kritiek geuit op overheden die onvoldoende bestrijdingsmaatregelen treffen. Regelmatig worden in Zuidoost-Azië mensen (en andere zoogdieren) ziek. Daarbij krijgt het virus keer op keer de kans om te muteren tot virussen die mensen. Als dat nieuwe pandemievirus in Zuidoost-Azië ontstaat, duurt het hopelijk een paar maanden voordat de golf over Europa spoelt. Als het nieuwe virus in Roemenië ontstaat is die nieuwe griep sneller hier.

Is het onmogelijk zo'n nieuw mensenvirus onmiddellijk de kop in te drukken?

Nee, niet onmogelijk, hebben onderzoekers met wiskundige modellen uitgerekend. Maar het is een kwestie van snel handelen. Binnen twee of drie etmalen na de eerste ziekteverschijnselen moeten alle mensen in een straal van 5 kilometer rond de eerste patiënten griepremmers slikken.

Zijn er voldoende griepremmers?

Wel om rond zo'n eerste, vroeg ontdekt ziektegeval de verdere verspreiding de kop in te drukken. Nederland heeft op het ogenblik een voorraad griepremmer van enkele honderdduizenden kuren. Er zijn er nog 5 miljoen in bestelling.

Wat zijn de ziekteverschijnselen?

Eerst is het gewone griep: algemene malaise, hoofdpijn, koorts en spierpijn. Daarna wordt het meestal snel een ernstige virale longontsteking. Er zijn echter medische rapporten uit Vietnam dat het virus ook andere organen kan aantasten en dan eigenlijk helemaal niet meer op griep lijkt.

vogelgrieppagina 3