`Pinter is hysterisch anti-Amerikaans'

De Nobelprijs voor literatuur voor Harold Pinter is in Groot-Brittannië en daarbuiten door velen begroet als een terecht eerbewijs voor de grootste nog levende Britse toneelschrijver.

Sommige critici uitten echter de verdenking dat het Zweedse comité zich bij zijn keuze mede heeft laten leiden door Pinters politieke opvattingen, vooral zijn kritische houding tegenover de Amerikaanse interventie in Irak en de Britse steun daarvoor.

,,Het is volledig verdiend'', stelde echter zijn collega-toneelschrijver Tom Stoppard. Pinter confronteerde het publiek volgens hem met het feit dat mensen dikwijls met onvolledige, onjuiste informatie door het leven moeten. ,,Hij nam het theater mee naar een plek waar het niet eerder was geweest, en vervolgens voerde hij ook het publiek naar die plek'', aldus Stoppard in The Guardian.

Michael Colgan, artistiek directeur van het Gate Theatre in Dublin, dat net een Pinter-festival organiseerde, roemde Pinter als een moedig schrijver van ,,zeldzame integriteit''. Colgan: ,,Dat soort moed betekent dat hij niet altijd waardering heeft gekregen. Nu komt de Nobelprijs en verlenen ze die aan Harold Pinter. De Zweden hebben de juiste beslissing genomen.''

Veel Britse krantencommentaren juichen het besluit eveneens toe omdat Pinter vrij algemeen wordt gezien als de grootste nog levende Britse toneelschrijver. Ze stellen echter bijna allemaal vast dat Pinters belangrijkste stukken zoals The Birthday Party en The Caretaker uit zijn beginperiode dateren. Daarna werd zijn werk steeds politieker van aard en verloor het aan kracht.

,,De prijs voor iemand die de literatuur al decennia geleden verwisselde voor de politiek, en wiens politiek primitief en hysterisch anti-Amerikaans is en pro-dictatoriaal, maakt deel uit van een bijna volledige aftakeling van het Nobel-spektakel'', oordeelde de publicist Christopher Hitchens.

Het dagblad The Times wierp in een commentaar met de kop `Harold Pinter en de Nobelprijs voor ...' de vraag op in hoeverre Pinters kritische houding jegens de Verenigde Staten heeft meegewogen bij de toekenning.

Pinter heeft president Bush herhaaldelijk omschreven als ,,een massamoordenaar'' en premier Blair als ,,een bedrogen idioot''. Blair onthield zich gisteren van commentaar op Pinters prijs.

En de prijswinnaar zelf? De 75-jarige Pinter, die nog met een pleister op zijn hoofd loopt na een valpartij, zei in eerste instantie ,,sprakeloos'' te zijn geweest bij het nieuws. Daarna ontkurkte hij een champagnefles met zijn vrouw, Lady Antonia Fraser, en kondigde aan dat hij in zijn rede bij de uitreiking van de prijs van zijn hart geen moordkuil zou maken. ,,Het kan heel goed zijn dat ik het over de toestand in de wereld zal hebben.''