In België al een run op vaccins tegen griep

De Europese Commissie roept lidstaten op om maatregelen te nemen tegen het oprukken van de vogelgriep. In België zijn de griepvaccins al uitverkocht.

,,We willen op dit moment geen paniek creëren'', zei eurocommissaris Markos Kyprianou (Gezondheid en Consumentenbescherming) gistermiddag. Maar duidelijk is wel dat Brussel alle hens aan dek zet in de strijd tegen de vogelgriep. Kyprianou maakte zelf bekend dat het in Turkije gevonden vogelgriepvirus nauw verwant is aan de H5N1-stam die in Azië tientallen doden veroorzaakte. Zijn oproep aan lidstaten om snel een voorraad vaccins tegen het klassieke griepvirus aan te leggen, geeft de urgentie aan.

Haalt minister Veerman (Landbouw, CDA), zonder dit anderen te willen inpeperen, nu achteraf zijn gelijk met zijn in augustus voor Nederland al afgekondigde ophokplicht voor pluimvee? De Europese Commissie noemde de maatregel toen ,,disproportioneel''. Maar volgens Kyprianou's woordvoerder heeft het weinig zin ,,over het verleden'' te spreken. Ingewijden menen dat Veerman in Brussel wrevel wekte omdat hij de maatregel niet tijdig had gemeld.

Intussen stelde Kyprianou gisteren zelf preventieve maatregelen voor om het risico van contact tussen pluimvee en trekvogels te verminderen. Een mogelijkheid is het pluimvee binnen te houden in gebieden waar veel trekvogels komen. Het Permanent Comité voor de voedselketen en dierengezondheid, waarin alle 25 lidstaten zitting hebben, zou vandaag naar verwachting met het Commissie-voorstel instemmen.

Met zijn voorstel gaf Kyprianou indirect toe dat de rol van trekvogels bij de overdracht van het vogelgriepvirus tot nu toe is onderschat. De vondst van het aan H5N1 verwante virus in Turkije en mogelijk een soortgelijk virus in Roemenië heeft dat veroorzaakt. ,,We moeten werken met de hypothese dat trekvogels het virus kunnen overbrengen'', aldus eurocommissaris Kyprianou gisteren.

Een Commissie-expert gaf aan dat het in feite nauwelijks bekend is of en hoe trekvogels het virus over kunnen brengen. Zo weet men niet waarom besmette trekvogels onderweg niet zelf aan het vogelgriepvirus sterven. ,,Als een vogel ziek is kan hij niet duizenden kilometers vliegen'', aldus de Commissie-expert. Vandaag melden zich deskundigen op het gebied van trekvogelroutes bij het permanente comité.

Eerder deze week besloot het Europarlement op voorstel van VVD'er Jan Mulder extra geld uit te trekken voor onderzoek naar de rol van trekvogels ,,zodat Europese en nationale autoriteiten een betere risico-analyse kunnen maken en hun preventieve maatregelen daarop kunnen afstemmen''. Volgens Mulder moet de ziekte ook bij de bron in Azië worden aangepakt, waarvoor EU-geld kan worden ingezet.

Europarlementariër Thijs Berman (PvdA), parlementsrapporteur voor dierenwelzijn, onderstreept in dit verband dat de Voedsel- en Landbouworganisatie (FAO) van de Verenigde Naties begin dit jaar 85 miljoen euro vroeg voor de bestrijding van de vogelgriep in Azië. ,,Van dat geld is slechts eenderde toegezegd of binnengekomen'', aldus Berman. ,,Europa moet er nu voor kiezen veel meer geld uit te geven voor bestrijding aan de bron. Dat is ons belang en dat van de hele wereld.'' Berman wijst erop dat volgens de internationale dierengezondheidsorganisatie OIE de vogelgriep in Azië goed bestreden kan worden met 10 procent van het geld dat nu naar ontwikkeling van vaccins gaat.

Bij crises klinkt in lidstaten, die anders nogal huiverig zijn voor bemoeienis van de Europese Commissie, meestal luid de vraag waar `Brussel' blijft. Het lijkt erop dat de Europese Commissie bij de uitbraken van vogelgriep in Turkije en Roemenië snel heeft gehandeld. Op maandag na de eerste melding aan Brussel van een mogelijk geval van vogelgriep in Roemenië op vrijdag 7 oktober, arriveerde al een team van Commissie-experts om bij de testen te assisteren. De eerste melding uit Turkije kwam op zondag 9 oktober, waarna de Commissie meteen assistentie aanbood. Na de bevestiging van vogelgriep kondigde Brussel direct een invoerstop voor gevogelte af.

Toch zaten er wel enkele dagen tussen de eerste tests op de dode kippen, eenden en kalkoenen in Roemenië en Turkije en de vaststelling dat het daadwerkelijk om vogelgriep ging. Maar volgens EU-experts is dat normaal met de huidige onderzoeksmethoden. Zo kon het ook gebeuren dat Brussel woensdag nog meldde dat in Roemenië het vogelgriepvirus niet was aangetroffen, terwijl dit bericht later moest worden herroepen.

Of de aanpak van de vogelgriep door Brussel veel burgers in de EU geruststelt? In België is er al weken een run op vaccins tegen klassieke griep, in de hoop dat het bescherming biedt wanneer de vogelgriep net als in Azië mensen besmet. De meeste Belgische apotheken zitten nu zonder voorraad. Uit Duitsland en Frankrijk komen vergelijkbare berichten. Het aanbod van Kyprianou aan lidstaten om uit een EU-rampenfonds van een miljard euro geld voor vaccins beschikbaar te stellen om een pandemie te voorkomen, zal de burgers er niet geruster op hebben gemaakt.