Dzjengis Khan in Hilversum?

Er is een geheime actiegroep in Hilversum, misschien met een vertakking in Den Haag, waar ze een diepe en onverzoenlijke haat tegen klassieke muziek koesteren. Of wat ze daar klassiek noemen. Alles wat niet hoort tot de pop, punk, funk, hiphop, ram en rap. Hun Satan heet Mozart. Als de eerste tonen van Eine kleine Nachtmusik uit hun radio klinkt, grijpen ze naar hun revolver. En dat doen ze niet vergeefs.

Tweeëneenhalf jaar geleden had Nederland twee radiostations die alleen deze klassieke muziek uitzonden: Radio 4 van de omroepverenigingen en het commerciële Classic FM. Er was een duidelijk verschil in de toon van de presentatie, de bewoordingen waarin de presentatoren zich tot het publiek richtten, en in het algemene repertoire. Radio 4 schrok voor iets `moeilijkers' niet terug. Bij Classic FM kon je er zeker van zijn dat je zeker eenmaal per etmaal het Miserere van Allegri, het Adagio van Albinoni of iets van Samuel Barber kon horen. Ook mooi. En zoals de deskundige Kasper Jansen zei, een verdienste van Classic FM is, dat het meer mensen tot een soort muziek brengt die ze anders nooit zouden leren kennen.

In 2002 kwam het bericht dat `alle etherfrequenties' zouden worden geveild. Waarom dat moest is me niet duidelijk geworden. Waarschijnlijk moesten ze meer geld opbrengen. Alles op de schop! Op 1 februari 2003 zou dan alles voor de bakker zijn. Het werd een paar maanden later. Op 1 juni van dat jaar verdween Classic FM definitief uit de ether. Als ik geluk heb hoor ik Samuel Barber nog bij Haarverzorging Kapper Hans die de radio op de kabel heeft.

Intussen zat de raad van bestuur van de Publieke Omroep niet stil. Een van de weinige bestuursraden die nooit stil zit. Ik denk dat het op de avond van de tweede januari 2005 was. Om half elf 's avonds bereidde ik me voor om naar nog wat mooie muziek te luisteren. In plaats daarvan klonken de geluiden van wat onmiskenbaar een Amerikaans dronkemanspartijtje was. `Suddenly!' riep een zatladder. En daarna een dame: `My dear friends!' Je zag haar het glas heffen. Het bleek de inleiding tot een nieuw programma te zijn, de World Music Chart, gewijd aan internationale toptienen. Alle toptienen zijn onderling uitwisselbaar. Cubaans, Bulgaars, Braziliaans, Tunesisch, van een beetje afstand klinkt het allemaal als sentimenteel of quasi uitbundig gejengel.

De volgende avond half elf: weer dat partijtje en daarna de Chart. Ik dacht aan Wico Clemens, die in de laatste jaren van de vorige eeuw op donderdag om die tijd met zijn programma Gregoriaanse muziek begon. De Chart bleek zich definitief in de ether te hebben gevestigd, met alle wetenswaardigheden die Vincent van Engelen er onvermoeibaar aan toevoegt. Waarschijnlijk om jongeren te lokken. Alle Nederlandse media bij elkaar ontwikkelen zich tot één grote lokkerij voor jongeren. Niet tot deze doelgroep horend, heb ik daarna mijn transistortje afgezet.

Sinds een paar weken rommelt het opnieuw in Hilversum. De raad van bestuur is op het idee gekomen Radio 4 uit de ether te halen, om daarvoor in de plaats de jongerenzender FunX (supported by BNN) toegang te geven. `Je denkt dat niets in omroepland je nog kan verbazen, maar nu is toch alles van god los', zei Roland Kieft, woordvoerder van de programmamakers, tegen de Volkskrant. In de uitzendingen laten de medewerkers regelmatig hun protest horen. E-mails van luisteraars stromen binnen. De raad is er niet van ondersteboven, ziet 'de felle reacties als een bijdrage tot de discussie', aldus het Algemeen Dagblad van gisteren. De raad laat weten, `geen toestemming van de staatssecretaris nodig te hebben om het roer van een muziekzender om te gooien.' Dzjengis Khan in Hilversum?

Beste raad. Alle landen die zich tot de westelijke beschaving rekenen, hebben FM-zenders voor klassieke muziek. Het is niet een gunst die u misschien genadiglijk uitdeelt, maar een recht om via de ether naar zulke muziek te kunnen luisteren. Wees eens moedig. Laat u niet beheersen door die laffe zucht tot verandering die uitdraait op nog meer populaire platheid, geschreeuw en de dictatuur van het goedkoopste gemiddelde. Wie naar pop en rap en hiphop wil luisteren, wordt door u al op zijn wenken bediend. Draag niet verder bij tot de afbraak van onze serieuze muzikale traditie. Wees geen Raad van Meelopers. Verdedig Radio 4, in plaats van die toch al aangetaste zender verder aan te vallen!