De buitenkant van een kinderboek

Stel, je loopt in de boekenwinkel. Dan kijken je ogen eerst naar de boekomslagen. Pas daarna lees je een titel en pak je het boek om er een paar regeltjes uit te lezen.

Uitgevers weten dat je dit systeempje volgt. Daarom willen zij graag met een omslag jouw aandacht trekken. ,,Het moet je nieuwsgierig maken'', zegt Manja Heeze, van uitgeverij Leopold. ,,En het moet iets zeggen over de inhoud en de sfeer van het boek'', zegt Joukje Akveld, van uitgeverij Lemniscaat. Maar misschien wel het belangrijkste ingrediënt om je te verleiden is dat je iets van jezelf moet herkennen in het omslag. ,,Pas als een omslag aansluit op de wereld van een kind is het geslaagd'', meent Bärbel Dorweiler van uitgeverij Querido.

Die kinderwereld is de afgelopen decennia erg veranderd. Via televisie- en computerschermen, billboards en tijdschriften word je als tiener dagelijks geconfronteerd met heel veel fotobeelden. ,,Het gevolg daarvan is dat een kind steeds vroeger begint met de overstap naar volwassenheid'', vindt Berbel. ,,Vroeger lag dat op 15 jaar, nu is dat al gezakt naar 10+.''

Steeds vaker kiezen uitgevers, als het gaat om realistische kinderboeken, om die reden voor een foto-omslag. Vaak is dat een portret van een tiener. Een gek perspectief of een bewegend beeld maken het omslag opvallender. Bij Querido gebeurt dat bij boeken vanaf 10 jaar. ,,Lemniscaat doet dat niet'', zegt Joukje. ,,Wij geloven dat je 10-jarigen nog heel goed kunt prikkelen met abstracte beelden. Wij houden tekeningen op de omslagen, als stoppen we daar soms wel stukjes van foto's in.''

Maar misschien heb jij juist wel voorkeur voor een geïllustreerd omslag, omdat je helemaal horendol wordt van al die voorbijflitsende foto's de hele dag. Dat hebben uitgevers nog niet laten onderzoeken. Daar hebben zij geen geld voor. Wel proberen uitgevers in contact te staan met kinderen om erachter te komen wat ze willen. ,,Wij hebben een panel met kinderen'', zegt Bärbel. ,,Die zeggen van nieuwe boeken wat ze ervan vinden.'' De kritiek gebruikt de uitgeverij om volgende boek nog beter te maken. ,,Ik heb een aantal series, zoals Vlinders'', zegt Manja, ,,waar kinderen zelf het omslag mogen bepalen aan de hand van vier ontwerpen''. Op deze manier krijgt zij inzicht wat kinderen graag zien.

,,Wij laten kinderen omslagen niet bepalen'', zegt Joukje. ,,Ik wil niet beledigen, maar straks hebben alle boeken misschien gouden lettertjes.'' Lemniscaat is wel blij met reacties op kinderboeken. ,,Een boek moet deugen'', zegt Manja. Hoe pakkend een omslag of titel ook is, uiteindelijk gaat het om de lettertjes binnenin.