Terreurwet in strijd met rechten mens

Het omstreden Britse plan om verdachten van terrorisme maximaal drie maanden zonder vorm van proces vast te houden is gisteren onder vuur gekomen van de voornaamste juridische adviseur van het kabinet.

Lord Carlile, een onafhankelijke jurist die de regering adviseert over haar anti-terreurwetgeving, waarschuwde dat de termijn van drie maanden op gespannen voet staat met de mensenrechten, zoals die in het Britse recht zijn vastgelegd. Hij stelde dat er meer waarborgen dienen te worden ingebouwd alvorens een dergelijke maatregel valt te billijken.

Ook de Conservatieven en de Liberaal-Democratische Partij zijn niet overtuigd van het nut van zo'n vergaande stap. Activisten voor de burgerrechten zijn faliekant tegen. Het is een publiek geheim dat ook minister Charles Clarke van Binnenlandse Zaken bedenkingen kent over de maatregel, ook al is hij degene die de voorstellen formeel heeft ingediend.

Vooral premier Tony Blair is echter een krachtig voorstander van de uitbreiding van de huidige termijn van veertien dagen naar drie maanden. Op een persconferentie afgelopen dinsdag herhaalde hij nog eens dat de politie zulke extra bevoegdheden dringend nodig heeft.

De politie stelt dat het in de huidige complexe globale samenleving vaak veel tijd vergt voldoende bewijs te verzamelen voor een formele aanklacht. In het verleden heeft de politie zaken soms niet goed kunnen afronden doordat ze niet op tijd alle gewenste inlichtingen uit binnen- en buitenland bij elkaar had.

Een gisteren vrijgegeven onderzoek van het Britse ministerie van Buitenlandse Zaken toont intussen aan dat de politie zelfs met de termijn van twee weken al meer bevoegdheden heeft dan haar collega's in tien andere westerse landen. Frankrijk kent een termijn van vier dagen voor detentie zonder aanklacht. Anders dan in Groot-Brittannië kan de politie er echter ook na het verlopen van die termijn verdachten nog ondervragen. In zowel Frankrijk als Spanje is het overigens niet zozeer de politie die bevoegdheden heeft tegen verdachten van terrorisme als wel speciaal aangestelde magistraten.

Minister Clarke heeft intussen enkele andere voorstellen aangepast. Het nieuwe misdrijf van het verheerlijken van terrorisme, waarop een gevangenisstraf van ten hoogste een jaar staat, is preciezer omschreven. De politie moet aantonen dat een verdachte met zijn uitlatingen wilde aanzetten tot nieuwe terroristische daden. Verder wil Clarke voortaan elke vreemdeling die zich in het buitenland heeft ingelaten met terrorisme het recht ontzeggen asiel aan te vragen in Groot-Brittannië. Critici wijzen erop dat op grond hiervan een man als Nelson Mandela niet in aanmerking zou zijn gekomen voor asiel.