Slotakte eindigt met fluitconcert

Een oorverdovend fluitconcert in plaats van open doekjes. Het Oranjelegioen reageerde furieus op de demonstratie van machteloosheid. Wat een feestelijk einde had moeten worden van een kwalificatiereeks werd een anticlimax. De teleurstelling op de tribunes van de volgepakte Arena, al goed hoorbaar bij het rustsignaal, kwam voort uit naïviteit. Wie had gedacht dat het Nederlands elftal even Macedonië zou oprollen en wie ervan uitgaat dat hetzelfde team volgend jaar in Duitsland tot de kanshebbers voor de wereldtitel moet worden gerekend, heeft elke vorm van realiteit uit het oog verloren. Oranje is mede door zijn tweede plek op de FIFA-ranglijst een overschat team, dat nog aanzienlijk moet groeien om op het WK een kans te maken. Vooralsnog verbloemt de werklust en het fortuin het gebrek aan kwaliteit. Het eerste was gisteravond aanwezig, het tweede ontbrak en dus stond er na afloop tegen de nummer 96 van de wereld een onbevredigende brilstand op het scorebord.

Verontrustend was ook dat het Nederlands elftal te veel afhankelijk is van Arjen Robben; zonder de jonge Groninger te weinig flitsende individuele acties of goede voorzetten van links, zo bleek nog eens gisteravond. Dus ook minder doelpunten. Al was Robin van Persie een waardige vervanger van de beste Nederlandse voetballer van dit moment. De afhankelijkheid van Robben mag niet te groot zijn, want de ster van Chelsea is blessuregevoelig. Zes keer ontbrak hij in kwalificatieduels, waaronder bij de twee remises tegen Macedonië en de narrow escape (0-1) in Armenië. Een aanslag op de benen van Robben in het begin van het WK kan voor hem en Oranje fatale gevolgen hebben. Van Basten zal verder moeten zoeken naar specifieke buitenspelers voor de linker- én de rechterflank, waar Kuijt als een gemankeerde rechtsbuiten opereert.

Op papier ziet de toekomst van het vertegenwoordigende voetbal er rooskleurig uit. Het Nederlands team tot twintig jaar was afgelopen zomer smaakmaker tijdens het WK in eigen land. Enkele maanden later eindige de nationale ploeg tot zeventien jaar als derde op het mondiale toernooi in Peru. En Jong Oranje kwalificeerde zich als groepshoofd voor de play-offs. Al met al een bewijs dat de jeugdopleidingen in Nederland goed functioneren. Maar deze positieve ontwikkelingen geven geen enkele garantie voor een sterk A-elftal op een WK waar veel ploegen vanuit een defensieve spelopvatting opereren. En juist daarmee bleek Oranje twee keer tegen Macedonië en tegen Armenië grote moeite te hebben.

Niettemin heeft Van Basten in ruim een jaar vorderingen gemaakt. Het vernieuwde Nederlands elftal was kort na zijn aantreden nog te veel los zand. Het gaat de komende acht maanden om de laatste details die net het verschil kunnen maken. Daarvoor is een uitgebreid oefenprogramma opgesteld, met om te beginnen een duel met Italië op 12 november. Tegen de uitvinders van het catenaccio kan het Nederlands elftal opnieuw zijn stootkracht testen.

Van Basten maakte gisteravond een wat aangeslagen indruk. De man, van wie wordt gezegd dat hij Oranje heeft teruggegeven aan het volk, een gotspe bijna, had natuurlijk met een fraaie triomf in carnavaleske sfeer de kroon op het werk willen zetten. Er kon moeilijk worden gesteld dat Oranje tijdens de wedstrijd, die er na de kwalificatie in Praag niet meer toedeed, de kantjes eraf liep. Spelers als Dirk Kuijt, Nigel de Jong (voor de geschorste Kromkamp), Van Persie, Rafel van der Vaart alsmede de invallers Wesley Sneijder en Edgar Davids stroopten wel degelijk hun mouwen op. Het resultaat was iets meer dan een handvol kansen. Sneijder kwam nog het dichtst bij een doelpunt met zijn vrije trap die op de lat belandde. ,,Heel slecht gespeeld, dramatisch'', meende aanvoerder/doelman Edwin van der Sar in klare taal. ,,Een dikke onvoldoende.'' De keeper van Manchester United kreeg in de hele voorronde slechts drie tegentreffers. Ook bij de WK zal hij de aanvoerdersband dragen.

De bondscoach deelde met zijn technische staf ook een beetje in de malaise. Tien minuten na rust gaf hij aan de vier verdedigers een teken dat zij tegen de twee spitsen van Macedonië met drie man moesten gaan spelen. In de defensie had Khalid Boulahrouz de voorkeur gekregen boven Ron Vlaar omdat de technische staf vond dat hij niet afgerekend mocht worden op één zwak optreden in Praag. Van Basten wisselde echter geen verdediger in voor een middenvelder. De numerieke minderheid op het middenveld moest worden opgeheven door een back door te schuiven. In het verleden, onder Dick Advocaat, bleek dat Giovanni van Bronckhorst daar moeite mee heeft. Verder verzuimde Van Basten in de slotfase `breekijzer' Jan Vennegoor of Hesselink in te zetten. De bondscoach wilde liever over de grond naar openingen zoeken omdat in het centrum van de defensie van Macedonië twee lange, stevige verdedigers stonden. Met name Goce Sedloski gaf Ruud van Nistelrooy geen schijn van kans. Van Nistelrooy had in Vennegoor een goede bliksemafleider gehad. Te meer daar er in de tweede helft steeds meer hoge ballen van achteruit naar het volle strafschopgebied van Macedonië werden afgevuurd.

De al uitgeschakelde Macedoniërs vierden het gelijkspel als een overwinning. Zij vochten voor de eer van hun land zoals thuis tegen Oranje in Skopje (2-2). ,,De vorm was niet aanwezig'', zei Van Basten. ,,We wilden voor een spektakel zorgen. Shit happens.''

Nederland

0

Macedonië

0

Schds: Farina (Ita). Tsch: 51.000. Gele kaart: Van Persie (Ned), Vasovski, Goran Popov, Naumovski (Macedonië).