Schröder echt, definitief weg

Met een emotionele toespraak en voor elke tv-kijker zichtbaar vochtige ogen heeft bondskanselier Gerhard Schröder (SPD) gisteren op een vakbondscongres definitief het einde van zijn politieke loopbaan aangekondigd. ,,Ik zal geen deel uitmaken van de volgende regering – definitief geen deel uitmaken.''

Een dag eerder had hij op zijn vertrek gezinspeeld, tijdens een congres van ondernemers in Berlijn. En ook in de afgelopen weken had hij omfloerst duidelijk gemaakt dat zijn politieke einde naderde. Zo zei hij twee weken geleden al eens dat hij de vorming van een nieuwe regering niet in de weg zou staan. Maar hij koos een congres van de IG Bergbau, Chemie und Energie (IGBCE) om definitief een punt te zetten achter zijn regeerperiode en een einde te maken aan speculaties dat hij toch nog mee zou werken in een regering-Merkel.

,,Ik weet waar ik vandaan kom en daarom weet ik ook waartoe ik behoor'', zei Schröder gistermiddag tegen 400 vakbondsvertegenwoordigers. ,,Ik wil wel in jullie midden blijven.'' De zaal antwoordde met een stormachtig applaus.

In zijn woonplaats Hannover sprak Schröder, die overigens nog deelneemt aan de aanstaande onderhandelingen over het regeerakkoord voor een kabinet van CDU/CSU en SPD, ook over zijn politieke erfenis. In de verkiezingsuitslag ziet Schröder het bewijs dat Duitsers ervan doordrongen zijn dat het land gemoderniseerd moet worden, maar dat ze harde, neoliberale ingrepen in de verzorgingsstaat van de hand wijzen. De Duitse kiezer, zei de vertrekkende kanselier, wil mijn Agenda 2010, het pakket maatregelen waarmee hij de verzorgingsstaat wilde ontslakken.

Schröder had ook een boodschap voor de Britse premier Tony Blair. Duitsers willen niet alleen behoedzame hervormingen, maar eisen ook een sterke overheid. Schröder: ,,De burgers in Duisland en in Europa – dat zeg ik ook tegen mijn Britse vriend - zijn tegen volledige denationalisering. Mensen willen niet dat risico's van het leven geprivatiseerd worden, ze willen een overheid die aan hun zijde staat.''

Schröder was ook kritisch over de VS, zonder dat land met naam te noemen. Hoe slecht een kleine overheid kan zijn, zei hij, is nog recentelijk bewezen. ,,Ik wil geen catastrofes noemen waarbij je kon zien wat er gebeurt als er geen georganiseeerde overheid voor handen is. Ik zou landen kunnen noemen, maar het ambt dat ik nog bekleed, verbiedt dat.''