`Bosnië moet normaal worden'

Bosnië moet een eenheidsstaat worden, met één president, één parlement en een krachtige centrale regering; de huidige situatie van Bosnië is ,,abnormaal''.

Dat heeft gisteren de Amerikaanse onderminister van Buitenlandse Zaken, Nicholas Burns, in Sarajevo gezegd.

Verwijzend naar het vredesverdrag dat in 1995 een eind maakte aan de Bosnische oorlog zei Burns: ,,Wat u nu hebt, tien jaar na Dayton, is een abnormale situatie. De ambitie zou moeten zijn een eenheidsstaat te scheppen en de instituten van die staat te versterken'', aldus Burns. ,,Het logische doel is één president, een krachtige premier en een doelmatig parlement.''

Sinds het vredesakkoord van Dayton is Bosnië een land met een zwak centraal gezag, dat bestaat uit twee territoriale entiteiten – de Servische Republiek en de moslim-Kroatiscxhe federatie – met maximale autonomie, een eigen president, regering en parlement. De drie etnische groepen, de moslims, de Serviërs en de Kroaten, hebben elk een vertegenwoordiger in een driemanspresidium.

De internationale gemeenschap, in de persoon van Bosnië-bestuurder Paddy Ashdown, probeert die in Dayton vastgelegde opzet te veranderen, met de bedoeling van Bosnië één land te maken, in plaats van twee halve landen. Zo heeft Bosnië sinds kort één grensbewaking, één leger en één douanedienst. Eerder deze maand stemden de Bosnische Serviërs ook in met de vorming van een gemeenschappelijke politiemacht, maar die zal er pas over vijf jaar daadwerkelijk zijn.

Burns riep de Bosnische leiders op tot hervormingen ter vestiging van een eenheidsstaat. Volgende maand komende drie co-presidenten van Bosnië naar Washington om er de tiende verjaardag van het vredesakkoord van Dayton te vieren; volgens hem wordt van hen dan ,,een krachtige toezegging'' in de richting van de gewenste hervormingen verwacht.

Burns zei gisteren ook dat Bosnië geen lid van de NAVO kan worden zolang het de wegens oorlogsmisdaden gezochte Radovan Karadžić niet uitlevert, net zoals de unie Servië en Montenegro geen NAVO-lid kan worden zolang Ratko Mladić niet wordt uitgeleverd en Kroatië niet tot de NAVO wordt toegelaten zolang de gezochte Ante Gotovina voortvluchtig is.