Weer opnieuw rechten studeren

Vluchtelingen kunnen in Nederland niet vanzelfsprekend hun oude beroep oppakken. Wat voor werk doen ze dan wel? Deel 3 van een serie. ,,Onze universiteit was als een eiland.''

In Soedan was hij na zijn rechtenstudie advocaat geworden. In Nederland bleken de diploma's van Abdalla Mahmoud (38) niets waard. ,,`We kennen je universiteit niet eens', zeiden ze.'' Op een boot kwam Mahmoud begin 1996 aan in Rotterdam, al wist hij toen niet dat het daar Rotterdam heette. Hij kwam terecht in een asielzoekerscentrum in 's-Gravendeel. Mahmoud kreeg eten en zakgeld, maar voor Nederlandse les was geen geld. ,,Overdag had ik niets te doen'', lacht Mahmoud, dus sliep hij de hele dag.

Aan de universiteit van Khartoum was Abdalla Mahmoud actief in een linkse beweging. ,,We noemden de universiteit een eiland. Je genoot daar bescherming. Als de veiligheidsdienst je zou proberen op te pakken op de universiteit, zouden alle studenten proberen dat te verhinderen, ongeacht voor welke partij ze actief waren'', zegt Mahmoud. Werkzaam als advocaat, buiten de universiteit, merkte hij dat hij geen bescherming meer genoot tegen de veiligheidsdienst en de druk van deze dienst op hem werd zo groot, dat hij uiteindelijk naar Nederland vluchtte.

Van begin 1996 tot maart 1998 zat hij in 's-Gravendeel. Op een gegeven moment vond hij in Den Haag een tweedehands boekwinkel waar hij voor 1 euro oude boeken kocht. ,,Voor het eerst in een jaar deed ik hier weer iets mee'', zegt Mahmoud terwijl hij met zijn wijsvinger tegen zijn hoofd tikt. In 1998 vertrok de Soedanees met een tijdelijke verblijfsvergunning naar een centrum in Amersfoort. Met een aantal afgedankte computers startte Mahmoud daar samen met een paar lotgenoten een computerruimte. Hij begon Nederlands te leren. Uit een boek. ,,Ik ben best goed met talen en leerde uit een boek de taal. Alleen bedacht ik de uitspraak er zelf bij. Nu zit ik nog op logopedie om die verzonnen, foute uitspraak af te leren. Sinds gisteren weet ik het verschil tussen een `v' en een `w'.''

Tijdens een onderhoud met een ,,aardige studieadviseur'' aan de Universiteit van Amsterdam werden Mahmoud, zoals hij zegt, ,,inhoudelijk juridische vragen'' gesteld. Zijn antwoorden overtuigden de studieadviseur en Mahmoud mocht het eerste studiejaar in Amsterdam overslaan.

Zo begon Abdalla Mahmoud in september 2000 aan een rechtenstudie in Amsterdam. Voor Mahmoud een bewuste keus: ,,Ik deed Nederlands recht om de taal te leren en om in Nederland aan het werk te kunnen. Ik heb de studie keurig in drie jaar afgemaakt, maar het was zwaar. Naast mijn studieboeken lag altijd een woordenboek Nederlands. In het begin stonden er op elke pagina zeker 25 woorden die ik niet kende.''

Zoals bijna iedere afgestudeerde moest ook Mahmoud na zijn studie gaan solliciteren. ,,Hier begon het trieste traject. Ik heb me echt suf gesolliciteerd.'' Mahmoud kwam terecht bij een cateringsbedrijf op Schiphol. Hij moest afwassen en maaltijden voorbereiden. ,,Echt de allerdomste mensen van Nederland werkten daar, zowel autochtoon als allochtoon.'' Meer dan een half jaar werkte Mahmoud er, totdat hij werd gebeld door iemand van de afdeling Job support van het UAF, een organisatie die hoger opgeleide vluchtelingen ondersteunt. Mahmoud: ,,Ze belden of ik nog steeds een juridische baan zocht. En die baan, dat is de baan die ik nu heb.''

Sinds een jaar werkt Abdalla Mahmoud als juridisch medewerker bij FNV Zelfstandigen Bouw. Hij is blij met het werk, maar ook de bevlogenheid bij de FNV bevalt hem. ,,De sfeer op bijvoorbeeld een advocatenkantoor is mij te formeel. En ze praten daar te veel over geld.''

Dit is het derde deel van een serie over vluchtelingen en hun baan in Nederland. Volgende week: een medewerkster bij Cordaid