Het beeld

De opvolger van B&W, als VARA-nieuwsmagazine in de vooravond, heet De wereld draait door. De voornaamste reden om met het lichte slijtage vertonende discussieprogramma B&W te stoppen leek dat op dat tijdstip meer jonge kijkers bereikt moesten worden. Het nieuws diende te worden opgepimpt en er mocht vooral niet meer zo lang bij een enkel onderwerp worden stilgestaan.

De eerste twee afleveringen van De wereld draait door, geproduceerd door het überhippe, uit de reclamewereld voortgekomen CCCP, verschilden sterk onderling. Maandag debuteerde wetenschaps- en internetjournalist Francisco van Jole als zelfstandig presentator. Van Jole, die zeer goed voldeed als columnistische horzel in de VARA-programma's De leugen regeert en Nieuwslicht, had het zichtbaar moeilijk met zijn nieuwe rol. Hij vergat of verhaspelde namen van enkele van de vele gasten, maar wat ernstiger was: hij bleef de rol spelen van de kritische observator, die niet vertrouwt wat hem verteld wordt. Dat komt zuur over, als je ook degene bent die de gasten moet voorstellen en masseren. Sommige interviews leken meer op een narrig verhoor dan op een informatief gesprekje.

De toon werd gezet door het eerste item, gebaseerd op onderzoeksjournalistiek van De jakhalzen: een stel jonge honden dat met verborgen camera's elke uitzending een misstand wil aantonen. Maandag bleek dat je met een nagemaakte ticket het beveiligde deel van Schiphol kon betreden, om vervolgens met elke willekeurig van de bagageband geplukte koffer naar buiten te lopen. Van Jole eiste vergeefs van een Kamerlid en een chef-beveiliging dat dit vanaf morgen afgelopen zal zijn.

Drie keer per week presenteert Matthijs van Nieuwkerk De wereld draait door, en die koos gisteren voor een heel andere stijl: geroutineerd, vriendelijk-doortastend en betrokken. Nu hadden De jakhalzen gefilmd hoe je harddrugs kon kopen in een smartshop, maar in een telefonisch nagesprek met de voorzitter van de bond van smartshops hield Van Nieuwkerk het uiterst kort en zakelijk.

In beide uitzendingen vormden de pogingen tot humor het dieptepunt. De animatiefilmpjes sloegen stuk voor stuk dood. Het deed denken aan de moeizame, ook veel te quasi-grappige en grove start van VARA Laat in 2003. Dat kwam later goed.

Het hoogtepunt van De wereld draait door aflevering 2 was een gesprek met vredesactiviste Gretta Duisenberg, die aan de Israëlische grens was gevisiteerd en teruggestuurd. Dat voorspelbare verhaal maakte minder indruk dan haar belevenissen in Amsterdam-Zuid, waar ze van oudere dames de vinger krijgt, of nog erger. Ook produceerde ze een condoleancekaart, haar toegestuurd na de dood van haar man afgelopen zomer. De spanning was te snijden, toen de weduwe Van Nieuwkerk uitnodigde de inhoud voor te lezen. Hij hapte even naar adem, begon met: ,,Wat denk je te erven, smerige Palestijnenhoer?'' en besloot toen de rest niet met ons te willen delen. Effectbejag, jazeker, maar desondanks een sterk moment.

Het zou wel eens een goed programma kunnen gaan worden, dat – net als VARA's andere nieuwe praatprogramma Woestijnruiters – een brug slaat van het nieuws naar jonge kijkers die zich vervelen als het te ingewikkeld wordt.