Duitse pas op de plaats

Na drie weken van geruzie is Angela Merkel eindelijk komen bovendrijven als de eerste vrouwelijke bondskanselier van Duitsland. Zij zal leiding geven aan een coalitie van haar partij, de christendemocratische CDU/CSU, en de sociaaldemocratische SPD.

Uit de beperkte reactie op de aandelenvloeren en valutamarkten blijkt zowel opluchting aan het eind van een periode van politieke verlamming, als weinig vertrouwen in het doorvoeren van harde, maar noodzakelijke hervormingen door het nieuwe Duitse leiderschap. Die inschatting lijkt wel correct.

De SPD heeft het onderste uit de kan gehaald in ruil voor het opgeven van het kanselierschap. De partij krijgt acht van de zestien ministersposten, waaronder de twee belangrijkste, Sociale Zaken en Financiën.

Daardoor heeft de partij een effectief veto in handen ten aanzien van cruciale arbeidsmarkthervormingen, zoals het indammen van de macht van de vakbonden en het invoeren van een soepeler ontslagrecht. Vooruitgang op dit front lijkt bijzonder onwaarschijnlijk, gezien het feit dat het ministerschap van Sociale Zaken naar verluidt naar Hubertus Schmoldt zal gaan, de huidige voorzitter van de chemievakbond.

De conservatieven moeten het zien te rooien met het minder invloedrijke ministerie van Economische Zaken, dat zal worden geleid door Edmund Stoiber, een gehaaide politicus van de rechtervleugel.

Zijn benoeming houdt het vooruitzicht op verdere progressie met betrekking tot het hervormen van het belastingstelsel intact, een terrein waarop sowieso al sprake was van enige overeenstemming tussen beide partijen. Aan de andere kant is Stoiber een tweedracht zaaiende figuur, wiens aanwezigheid in de regering tot spanningen kan leiden.

De grote vraag is dan ook hoe lang de grote coalitie het zal uithouden. De politieke koehandel en het gekibbel van de afgelopen drie weken zullen ook na het aantreden van de nieuwe regeringscoalitie rond eind november nog wel even blijven doorgaan.

Vervroegde verkiezingen kunnen dan ook niet worden uitgesloten. Dat hoeft geen slechte zaak te zijn. In plaats van een duidelijk mandaat voor verandering op te leveren, hebben de jongste verkiezingen slechts geleid tot een recept voor meer van hetzelfde. Dat is niet wat de nieuwe bondskanselier Merkel in haar manifest had beloofd.

Onder redactie van Hugo Dixon. Voor meer commentaar: zie www.breakingviews.com. Vertaling Menno Grootveld.