Springspin is dol op bloed

Een springspinnetje uit Oost-Afrika leeft van zoogdierbloed door te jagen op steekmuggen die zojuist een bloedmaaltijd hebben genuttigd. Een internationaal onderzoeksteam onder leiding van de Nieuw-Zeelandse spinnenbioloog Robert Ray Jackson van de University of Canterbury in Christchurch rapporteert dit deze week in het Amerikaanse wetenschappelijke tijdschrift Proceedings of the National Academy of Sciences.

Er waren tot nu toe geen vampiers bekend onder de spinnen. Geen enkele soort parasiteert op zoogdierbloed omdat spinnen de speciaal aangepaste monddelen missen die nodig zijn om bloedvaten aan te prikken. Maar nu blijkt het Oost-Afrikaanse springspinnetje Evarcha culicivora een indirecte manier gevonden te hebben om een eiwitrijke bloedmaaltijd te kunnen verorberen. De spin jaagt specifiek op insecten die zojuist hun maag hebben gevuld met bloed van een zoogdier, zoals de malariamug Anopheles gambiae.

Er waren al vermoedens, maar nu hebben de onderzoekers onder gecontroleerde omstandigheden in een Keniaans laboratorium de voedselvoorkeur van het spinnetje betrouwbaar kunnen bepalen. In een glazen proefopstelling lieten zij de spinnetjes telkens kiezen tussen twee verschillende aangeboden prooien. Daarbij bleek dat de spinnen een grote voorkeur hebben voor muggen met vers bloed in hun maag. Ze verkozen deze prooi ruim vier keer zo vaak als muggen die gevoed waren met een suikeroplossing.

Springspinnen staan bekend om hun goed ontwikkelde gezichtsvermogen (met acht tot tien ogen) maar de experimenten tonen aan dat E. culicivora ook sterk afgaat op de geur.

Geconfronteerd met twee buisjes met aan het uiteinde een onzichtbare prooi koos de spin in negentig procent van de gevallen voor een malariamug die zojuist bloed had genuttigd.

E. culicivora leeft op boomstammen en muren in de buurt van het Victoriameer in Kenia en Oeganda. Of het muggenetende springspinnetje door zijn voedselvoorkeur een bijdrage levert aan het verminderen van de malariadruk in het gebied valt nog te bezien. Waarschijnlijk is het effect te gering.

Rectificatie / Gerectificeerd

In het artikel Springspin is dol op bloed (11 oktober, pagina 8) staat dat springspinnen acht of tien ogen hebben. Dat is niet juist: ze hebben altijd acht ogen.