Liggend trainen

Binnenkort vertrek ik voor een paar weken naar Afrika. Mij is gevraagd de nationale wielerselectie van Ethiopië te verrijken met Europese ervaringskennis. Het is niet de bedoeling dat ik uit het raampje van een auto ga hangen om de beroepservaring met veel speeksel over de renners uit te sproeien. Dat laatste zal ik doen vanaf het scherpe zadel, met de tropenzon zowat loodrecht op het schedeldak. Althans, ik hoop het te doen, want volgens mijn meest recente informatie kunnen ze in Ethiopië een aardig potje trappen.

Bon, hiermee is meteen het probleem gesteld. Een coach die na twee kilometer door zijn pupillen uit de wielen wordt gereden is meteen zijn autoriteit kwijt. Dit wil ik ondervangen. Omdat ik redelijk krap in de tijd zit heb ik me in de zuiver fysieke voorbereiding gestort op de nieuwste wetenschappelijke, ik mag wel zeggen, hoogst revolutionaire en effectieve ontdekkingen op dit gebied.

Maar eerst monter ik me op met de gedachte dat ik vast een goede coach zal zijn. Reeds twintig jaar geleden trok ik na intense zelfobservatie de conclusie dat vermoeidheid tamelijk ingewikkeld in elkaar zit. Nu wordt eindelijk onderkend dat er verschillende vermoeidheidssystemen in het lichaam werken: het ene is bijvoorbeeld moe, het andere weet nergens van. Ik was er ook al achter dat het tot de beroepsernst gerekende `rusten' van die dagen (uren op je bed liggen rotten, je verdiepen in softporno, buiten bewustzijn raken) verre van doeltreffend was – in feite was het dodelijk. Het effectieve rusten waar ik tastend naar op zoek was is nu eindelijk bekend én beschreven.

Liggend trainen, dat is het geheim van de smid. Theo Mulder van het Centrum voor Bewegingswetenschappen in Groningen heeft verdomd interessante onderzoekingen verricht, en heeft op basis van de uitkomsten een bruikbare cognitieve training ontwikkeld om mens en sportman vooruit te helpen. Het brein, de immer productieve fabriek van illusies, behoeft alleen maar als een softwaretoepassing juist te worden ingesteld om onszelf spectaculair te verbeteren. (Het resultaat van een toepassing is geen illusie maar realiteit, dat is bekend.)

Onderzoek bij geamputeerden bracht bijvoorbeeld aan het licht dat corresponderende hersengebieden van lieverlede werden uitgeschakeld, tenzij de geamputeerde zich bleef concentreren op de werking van het verloren ledemaat. Verbeelding heet dit. Onderzoek bij niet-geamputeerden toont aan dat een bekende beweging louter door verbeelding, en dus niet door fysieke training, significant kan worden verbeterd, zoniet vervolmaakt. Training van de grijze massa blijkt het laatste woord. Eigenlijk past men dit principe in de sport al veel langer toe. Men kijkt naar videobeelden van zichzelf, of belangrijker nog, naar opnamen van de grote kampioenen: identificatie als ultieme vorm van verbeelding.

Mulder vermoedt dat patiënten na een beroerte hun revalidatie wel eens konden versnellen wanner ze tijdelijk in onbruik geraakte hersengebieden blijven prikkelen. Later, als de gaten van de ouderdom in mijn brein vallen, hoop ik me Theo Mulder nog te kunnen herinneren. Voorlopig zit ik de ene dag op de fiets, de andere dag train ik me suf op de bank met een Merckx-video in de machine.