Een lastige erfenis

Alan Greenspan was een goede vriend van de financiële markten. Misschien een té goede vriend. Door snel optreden heeft de voorzitter van de Federal Reserve (de Fed, het stelsel van Amerikaanse centrale banken) tijdens zijn lange ambtsperiode diverse financiële brandjes kunnen blussen. Dat heeft geleid tot zelfgenoegzaamheid onder risiconemers.

Het levert tevens een probleem op voor de nog onbekende persoon die eind januari het roer van Greenspan overneemt.

Vanaf zijn eerste vuurdoop tijdens de beurskrach van oktober 1987 tot en met het uiteen spatten van de technologiezeepbel in 2000 heeft hij op een reeks crises gereageerd door liquiditeit in de markten te pompen. Die interventies herstelden de stabiliteit. Maar er hing wel een prijskaartje aan dat de Fed-voorzitter als een `verzekering tegen financiële catastrofes' betitelt en wat marktpartijen de `Greenspan-put' noemen.

Iedere interventie hield een moreel risico in. Omdat zij zich door de Fed beschermd voelden tegen eventuele negatieve gevolgen, durfden marktpartijen hun nek verder uit te steken. Het soepele monetaire beleid na het klappen van de technologiezeepbel heeft de huidige vastgoedhausse bevorderd en een impuls gegeven aan de markt voor riskantere beleggingen, zoals hoogrenderende obligaties en aandelen van bedrijven in ontwikkelingslanden. Over de hele linie staan de risicopremies op een historisch dieptepunt, aldus GMO, een in Boston gevestigde participatiemaatschappij.

De Fed kon de rente na de ineenstorting van de beurs in 2000 met 5,5 procentpunt verlagen. Maar de opvolger van Greenspan zal minder manoeuvreerruimte hebben indien zich een nieuwe financiële calamiteit voordoet. Vandaag de dag staat de Fed Funds Rate (het rentepercentage dat de Fed aan de banken in rekening brengt) op 3,75 procent. Tegen de achtergrond van een stijgende inflatie en de noodzaak om jaarlijks 800 miljard dollar binnen te halen om het tekort op de Amerikaanse betalingsbalans te dichten, zouden de kopers van in dollars gedenomineerde effecten op de kast gejaagd kunnen worden als de rente nog verder omlaag zou gaan.

De lage risicomarges op de markten weerspiegelen het vertrouwen in Greenspans bewezen vermogen om de inflatie in toom te houden en financiële crises te bezweren. Zijn opvolger zal dat aura van onfeilbaarheid ontberen en er een zware kluif aan hebben het vertrouwen op peil te houden.

Onder redactie van Hugo Dixon. Voor meer commentaar: zie www.breakingviews.com. Vertaling Menno Grootveld.